۱۴۰۴ اسفند ۲۵, دوشنبه

چهارمین ماه از سال هجری شمسی

 تیرماه

1 تیر - جشن آب پاشونک، جشن آغاز تابستان

1 تیر - روز اصناف
1 تیر – محمدعلی شاه قاجار – او در اول تیرماه سال 1250 خورشیدی درتبریز به دنیا آمد.ششمین پادشاه از دودمان قاجار بود. مجلس را به توپ بست و بعد از موفّقیت مشروطه خواهان به سفارت روسیه پناهنده شد. او در پاریس به علت ابتلا به بیماری دیابت درگذشت.
*
2 تیر - ۱۳۲۶ - میرزا جهانگیر خان شیرازی مدیر روزنامه صور اسرافیل در تاریخ 2 تیرماه سال 1327 به دستور محمدعلی شاه قاجار اعدام شد. ۲
2 تیر
- حاجی میرزا نصرالله ملک‌المتکلمین – او یکی از واعظان مشروطه خواه بود. در باغ شاه به دستور محمدعلی شاه به قتل رسید.
2 تیرابوعلی سینا نام اصلی حسین ابن عبدالله بن حسن بن علی سینا در سال 359 هجری شمسی در بخارا به دنیا آمد. او پزشک، ریاضی دان ، منجم، فیزیک دان، شیمی دان، روانشناس، فیلسوف، دانشمند، شاعر، جغرافی دان، زمین شناس بود. ابوعلی سینا در تاریخ 2 تیر سال 416 در همدان درگذشت.
2 تیر
- صمد بهرنگی ( تولد ۲ تیر ۱۳۱۸ در شهر تبریز – درگذشت  ۹ شهریور ۱۳۴۷در ارسباران ) او معلم و نویسنده کتاب کودکان و مترجم و محقق فولکلور آذربایجان بود. 
*

3 تیر - کورش اسدی  او در تاریخ 18 مرداد 1343 در آبادان به دنیا آمد. نویسنده داستان کوتاه، ویراستار و مدرس داستان نویسی بود. اونگاهی جدّی به داسنان کوتاه داشت. وی در تاریخ سوم تیرماه سال 1396 در تهران درگذشت.
*

4 تیر -
سید محمد حسین مهدوی ملقب به سید مصلح الدین مهدوی ( زادهٔ ۱۲۹۴ خورشیدی - درگذشت ۴ تیر ۱۳۷۴ در  اصفهان ) نویسنده، پژوهشگر، تاریخ‌نگار، محقق، مدرس، مولف و سرگذشت نگار ایرانی بود.
4 تیر –  شاپور بختیاری ( تولد ۴ تیر ۱۲۹۳ شهر کرد – درگذشت ۱۵ مرداد ۱۳۷۰ پاریس ) سیاستمدار ، عضو اخراج شده جنهه ملی ، دبیرکل حزب ایران و آخرین نخست وزیر قبل از انقلاب اسلامی ایران بود. در ۱۵ مرداد ۱۳۷۰ (برابر با ۶ اوت ۱۹۹۱) او و منشی اش کتیبه سروش در خانه مسکونی بختیار به قتل رسیدند.
4 تیر – ایران و پرتغال ۱۳۹۷- با نتیجه بازی یک بر یک مساوی شدند. ( دربازی های جان جهانی 2018 ) زننده پنالتی در دقیقه نود توسط انصاری فرد. دروازه بان قوی ایران بیرانوند
4 تیر – افتخار ده ده بالا معروف به مهستی ( تولد
۲۵ آبان سال ۱۳۲۵ درتهران – درگذشت ۴ تیر  ۱۳۸۶ در سانتاروزا امریکا ) خواننده موسیقی کلاسیک و پاپ ایرانی بود. او بیشتر از 200 ترانه در سبک های مختلف خواند.
*

6 تیر - روز جهانی مبارزه با مواد مخدر [ 26 June ]
6 تیر - سید علی خامنه ای در تاریخ 6 تیرماه 1360 به هنگام سخنرانی در مسجد ابوذر تهران بر اثر انفجار بمبی که در ضبط صوت گذاشته بودند زخمی و از ناحیه دست فلج شد
6 تیر – علی کسمائی ( متولد اول مهرماه ۱۲۹۴در تهران – درگذشت ۶ تیر۱۳۹۱ ذز تهران) مدیر دوبلاژ، کارگردان، روزنامه نگارو ملقب به پدر دوبله ایران است. 
*

7 تیر -  سید محمد حسین بهشتی ( زاده ۲ آبان ۱۳۰۷در اصفهان – درگذشت ۷ تیر ۱۳۶۰ در تهران ) نخستین رئیس دیوان عالی کشور پس از انقلاب اسلامی ، نایب رئیس مجلس خبرگان قانون اساسی بود. در انفجار دو بمب قوی ، در دفتر حزب جمهوری اسلامی  همراه هفتاد و پنج نفر دیگر کشته شد.
7 تیر سال ۱۳۶۶ - بمباران شیمیایی سردشت توسط نیروی هوائی عراق با بمب شیمیائی . در این حمله شیمیائی ۱۱۰ نفر از ساکنان غیرنظامی شهر کشته و ۸۰۰۰ تن دیگر نیز در معرض گازهای سمی قرار گرفتند و مسموم شدند.
7 تیر سال ۱۳۲۲سهراب شهید ثالث در تهران به دنیا آمد. وی کارگردان ، فیلمنامه نویس و مترجم و تدوین گر سینما بود.
7 تیر – روز قوه قضائیه
7 تیر –  ناصر هوشمند وزیری مجسمه ساز ایرانی زاده شهر همدان، در روز جمعه 7 تیرماه 1398 به علت سکتۀ قلبی ( در سن 73 سالگی)در تهران درگذشت.از او بیش از 300 مجسمه به یادگار مانده است. تعداد 50 مجسمه در پارک جمشیدیه تهران است.

*

8 تیر - روز مبارزه با سلاح های شیمیایی و میکروبی
8 تیر- محمد کچوئی ( تولد۱۳۲۹ در حاجی آباد قم – درگذشت ۸ تیر ۱۳۶۰ در تخهران) عضو حزب موتلفه اسلامی و اولین رئیس زندان اوین بعد از انقلاب اسلامی بود که در تاریخ ۸ تیر ۱۳۶۰توسط سازمان مجاهدین خلق کشته شد. به دلیل نقش او در تواب سازی زندانیان سیاسی، به او لقب پدر توابیون دادند.  
8 تیر – نبرد سمیرم در تاریخ هشتم تیر ماه از سال ۱۳۲۲ خورشیدی،در ارتفاعات سمیرم بین عشایر قشقایی و بویراحمد از یک طرف و نیروهای شاهنشاهی رضا شاه از طرف دیگر درگرفت و نیورهای شاهنشاهی شکست خوردند.
*
9 تیرامیرهمایون خرم ( متولد ۹ تیر ۱۳۰۹ در بوشهر – درگذشت ۲۸ دی ۱۳۹۱ در تهران ) نوازندۀ ویولون ، آهنگساز و موسیقی دان برجستۀ ایران و یکی از اعضای شورای عالی خانۀ موسیقی ایران بود.
*
10
تیر - روز صنعت و معدن
*

11 تیر -  کیخسرو شاهرخ ملقب به ارباب کیخسرو ( تولد 7 تیرماه 1254 در کرمان – درگذشت 11 تیرماه 1319 در تهران ) او خیر مدرسه ساز و همچنین کتابخانه مجلس و آرامگاه فردو.سی را ساخت
11 تیر - عطاءالله بهمنش یکی از قدیمی‌ترین چهره‌های خبری ورزش ایران و گزارشگر ورزشی ، متولد ۲۴ فروردین ۱۳۰۲ در کرمانشاه ، شامگاه یکشنبه (۱۱ تیرماه / ۲ ژوئیه) در ۹۴ سالگی در تهران درگذشت.
*

12 تیر - پرواز مسافربری شماره ۶۵۵ شرکت هواپیمایی ایران‌ایر با شناسه «IR655»  که از تهران عازم دوبی بود توسط نیروهای دریایی امریکا با شلیک موشک هایت بر فراز خلییج فارس منهدم شد و تمامی 290 سرنشین آن جان باختند. ( 12 تیر 1367 ) 
12 تیرمیرزاده عشقی به قتل رسید. نام اصلیش «سید محمدرضا کردستانی» و فرزند «حاج سید ابوالقاسم کردستانی» بود و در تاریخ دوازدهم جمادی‌الآخر سال ۱۳۱۲ هجری قمری مطابق ۲۰ آذرماه ۱۲۷۳ خورشیدی و سال ۱۸۹۴ میلادی در همدان زاده شد. عشقی، زبانی آتشین و نیش‌دار داشت. او در تاریخ ۱۲تیر 1303 به دستور رئیس اداره تأمینات نظمیه (شهربانی) وقت، ترور شد.
12 تیر- سلطان مسعودمیرزا ( تولد ۱۵دی ماه ۱۲۲۸ در شهر تبریز – درگذشت ۱۲تیر۱۲۹۷در اصفهان ) لقب وی ظل السلطان بود. او شاهزاده قاجار و بزرگترین پسر به بلوغ رسیده ناصرالدین شاه بود. به سبب این که از مادری قاجار زاده نشدهف از سلطنت محروم شد. او علاوه برزبانهای فارسی و عربی، فرانسه نیز می دانست . کتابخانه بزرگی داشت و کتاب های نفیس خطی را جمع می کرد. تاریخ مسعودی را او نوشته است.
12
تیر- عبدالحسین امینی نجفی مشهور به علامه امینی ( تولد سال ۱۳۲۰ هجری قمری در سراب آذربایجان شرقی – درگذشت۱۲ تیر ۱۳۴۹ هجری شمسی مصادف با  سال ۱۳۲۰ هجری قمری در تهران) او در نجف به خاک سپرده شده است. او از علمای معروف شیعه و نویسنده کتاب دائره المعارف الغدیر است.
*

13 تیر - تیر روز،جشن تیرگان
13 تیر ۱۳۵۰- محمد معین استاد زبان فارسی و پدید آوردنده فرهنگ لغات معین درگذشت.
13
تیر - فرشید مثقالی ( متولد ۱۳ تیر ۱۳۲۲ در اصفهان ) تصویر گر کتابهای کودک و نوجوان و برنده جایزه هانس کریستین اندرسن. از آثار مهم او نقاشی « خروس زری پیرهن پری » و ماهی سیاه کوچولو.
13 تیر - میرزا حسن تبریزی معروف به حسن رشدیه ( تولد ۱۳ تیر ۱۲۳۰ در تبریز- درگذشت ۱۸ آذر ۱۳۲۳ در شهر قم ) از پیشگامان نهضا فرهنگی ایران ، نخستین موسس مدارس جدید در تبریز و دومین مدرسه در تهران بعد از دارالفنون بود. او پدر فرهنگ جدید ایران است.
*

14 تیر - روز قلم
14 تیرصادق چوبک – در ۱۴تیر۱۲۹۵ در بوشهر به دنیا آمد. او و صادق هدایت و بزرگ علوی پدر داستان نویسی نوین ایران نام گرفته اند. صادق چوبک در۱۳ تیر ۱۳۷۷، در برکلی آمریکا درگذشت و بنا به وصیتش یادداشت‌های منتشر نشده اش را سوزاندند. همچنین بنا به در خواست خودش جسدش را نیز سوزانیدند.
*

15 تیر - جشن خام خواری
15 تیرماه – پرویز جلایر ( تولد 16 مهر 1318 در تهران ) وزنه بردار. او در المپیک مکزیکو سیتی موفق به کسب مدال نقره المپیک شد. همچنین او رکورد جهانی را در دوضرب 169 کیلو از خود به جای گذاشت. او در 15 تیر 1398 در تهران درگذشت.
*
16 تیر – سید محمد حسینی شاهرودی ( تولد در سال 1304 در نجف ) مرجع تقلید شیعیان . در تاریخ 16 تیرماه سال 1398 در تهران درگذشت.
*

17 تیر
- پیمان سعدآباد، نام پیمانی است که در تاریخ 17 تیر 1316 ، در کاخ سعدآباد تهران بین 4 کشور ، : ایران – رضا شاه پهلوی ) – ( عراق – ملک غازی اول ) – ( افغانستان – محمد ظاهرشاه ) – ( ترکیه – مصطفی کمال آتاتورک ) به امضا رسید. امضا کنندگان متعهد شدند که از هر گونه تجاوز نسبت به یکدیدگر خودداری کنند. در امور داخلی کشوردیگری دخالت نککند. مرزهای مشترک را محترم شمارند. از تشکیل جمعیت ها و دسته بندی ها برای اخلال در صلح کشورهای همسایه و هم پیمان ،جلوگیری کنند.
17 تیر – درگذشت احمد نجفی زنجانی معصومی در سال ۱۳۶۱ شمسی ، او در تمام خطوط نسخ ، ثلث ، رقاع ، کوفی ، نستعلیق ، شکسته ، طغرا ، دست داشت.
17 تیر - محمدعلی ناصح  1365 درگذشت – ادیب و شاعر معاصر .از وحی شرح حال خاقانی شرح بوستان سعدی و نیز دیوان اشعار به جای مانده است.
*
18 تیر - کریم امامی ( تولد ۵ خرداد ۱۳۰۹ در کلکته هندوستان – درگذشت ۱۸ تیر ۱۳۸۴ در تهران ) مترجم ، ویراستار ، منتقد ادبی ، نویسنده ، روزنامه نگار وی از انگلیسی‌دانان و مترجمان برجستهٔ کشور به شمار می‌رفت.
18 تیر –  کودتای نقاب ( کودتای نوژه ) حرکت نظامی بود که پس از به قدرت رسیدن جمهوری اسلامی ، توسط تعدادی از افسران نیروی شاهنشاهی و نیروی هوائی شاهنشاهی برای بازگرداندن شاپور بختیاری و نابودی نظام جمهوری اسلامی طرح ریزی شده بود . برنامه در ۱۸ تیر ماه ۱۳۵۹ (۹ ژوئیه ۱۹۸۰) با دستگیری و کشته‌شدن تعدادی از عوامل آن فاش و شکست خورد. 
18 الی 23 تیر- حمله به کوی دانشگاه تهران در سال ۱۳۷۸ به مجموعه ناآرامی‌ها و درگیری‌ها بین روزهای جمعه هجدهم تا چهارشنبه بیست وسوم تیرماه ۱۳۷۸ میان دانشجویان، نیروهای انتظامی و افراد موسوم بهلباس شخصی ها گفته می شود. به خاطر اعتراض دانشجویان عده ای از دانشجویان کشته و ناپدید شدند.
18 تیر- محمد محمدی دعوی‌سرایی معروف به محمدی گیلانی ( تولد ۹ شهریور ۱۳۰۷ در دعوی سرا روستائی در استان گیلان – درگذشت ۹ شهریور ۱۳۰۷در تهران ) روحانی شیعه که پس از انقلاب اسلامی مسئول تشکیل دادگاههای انقلاب اسلامی شد. حاکم شرع ، عضو فقها و دبیر شورای نگهبان و نماینده خمینی در دانشگاهها و رئیس شورای مرکزی نمایندگان ولی فقیه در دانشگاهها بود.
*

19
تیر - مهدیه الهی قمشه‌ای – (  زادهٔ ۱۳۱۶ خورشیدی - درگذشت ۱۹ تیر ۱۳۹۵) شاعر، مولوی‌شناس و پژوهشگر ادبیات عرفانی بود. وی به تحقیق در مثنوی مولوی و تحلیل و تفسیر ادبیات عرفانی و تطبیق آنها با موضوعات قرآنی می‌پرداخت و ابیات بسیار زیادی از مثنوی را از حفظ بود، و خود هم طبع شعری و ذوق ادبی داشته و «آتش» تخلص می‌کرد.
19 تیر ۱۳۲۰ – زاد روز ناصر تقوایی  نویسنده و‌کارگردان برجستهٔ ایرانی ، کارگردان سریال ماندگار دایی جان ناپلئون
19
تیر ۱۳۰۵- روزنامه اطلاعات ، قدیمی ترین روزنامه، توسط عباس مسعودی درست شد. پس از انقلاب اسلامی به بنیاد مستضعفان سپرده شد.  
*

20
تیر – زهرا کاظمی ( تولد سال ۱۹۴۸میلادی در شیراز- درگذشت  ۲۰  تیر ۱۳۸۲ در زندان اوین تهران ) خبرنگار کانادائی ایرانی که به قصد تهیه گزارش به ایران آمده بود. دستگیر و قبل از محاکمه ، در زندان اوین به قتل رسید.
*
21
تیرعباس امیر انتظام ( تولد ۲۷ مرداد ۱۳۱۱ خورشیدی در تهران – درگذشت ۲۱ تیر ۱۳۹۷ ) سیاستمدار نخستین و قدیمی ترین زندانی سیاسی پس از انقلاب اسلامی بود. اتهام او جاسوسی برای امریکا بود.
21 تیر – حادثه مسجد گوهرشاد در زمان سلطنت رضاشاه پهلوی و نخست وزیری محمدعلی فروغی. این قیام بر علیه اجباری شدن کلاه شاپو و کشف حجاب بود.سال 1314 شمسی
21 تیرجشن نور گوهون یا نورگون به معنی گون‌های شعله‌ور، جشنی است که در روستای کوهستانی نوای آمل هر سال در ۲۱ تیرماه برگزار می‌شود. مردم معتقدند فریدون بعد از شکست ضحاک ماردوش روانه قله دماوند شد و قرار گذاشت بعد از به بند کشیدن او، آتش روشن کند. اوایل شب، نور آتش از دماوند درخشید و مردم نیز در پاسخ، گون‌ها را بر طنابی بسته و پس از آتش زدن، بالای سر به گردش در آوردند تا پاسخ دلگرم‌کننده به یاران فریدون بدهند.
*

22
تیر – عبدالرحمان وثوقی معروف به قاسملو ( تولد ۱ دی ۱۳۰۹ در ارومیه – در ۲۲ تیر ۱۳۶۸ در وین اتریش کشته شد) او فعال سیاسی چپ و دبیر کل حزب دموکرات ایران و نماینده استان آذربایجان غربی در مجلس خبرگان قانون اساسی بود.
22
تیر – سید مصطفی عدل معروف به منصور السلطنه ( تولد سال ۱۲۶۱ در محله انگج تبریز – درگذشت ۲۲ تیر سال ۱۳۲۹ در تهران ) او حقوق دان و سیاستمدارایرانی و از اولین اساتید حقوق ایران بود و در تدوین دادگستری نوین ایران و تدوین قانون تجارت و قانون مجازات عمومی در دوره پهلوی اول نقش به سزائی داشت.او دو بار وزیر فرهنگ و دو بار وزیر دادگستری شد.
22
تیر – علی صفائی حائری ( تولد سال 1330در شهر قم – درگذشت بیست و دوم تیر ماه 1378 )معروف به عین صاد. نویسنده، عارف ، شاعر ، فقیه و دانشمند شیعه بود. او در اثر تصادف درگذشت. از کتابهای خوب او می توان نامه های بلوغ را نام برد.
*

23 تیر - مهدی حمیدی شیرازی (زاده ۱۲۹۳ در شهر شیراز - درگذشته ۲۳ تیر ۱۳۶۵  شیراز)  ادیب، شاعر، مترجم و منتقد ایرانی است.
*

24
تیر ۱۳۹۶ – مریم میرزاخانی نابغه ایرانی بر اثر بیماری سرطان پستان درگذشت. او ریاضی دان ایرانی – امریکائی و استاد دانشگاه استنفورد ، یکی از معتبرترین دانشگاهها در ایالت کالیفرنیا ، بود. او نخستین زن و نخستین زن ایرانی برنده جایزه مدال فیلدز ( در سال ۲۰۱۴ ) بود. ( تولد ۱۳ اردیبهشت ) درگذشت به تاریخ میلادی 15 ژوئیه « یولی » سال 2017
24
تیر ۱۳۳۳ – صدرالدین عینی از بزرگترین نویسندگان و ادیبان فارسی تاجیکی کشور تاجیکستان در شهر دوشنبه تاجیکستان درگذشت. او نخستین رئیس آکادمی علوم تاجیکستان بود. صدرالدین عینی در تاریخ ۲۶ فروردین۱۲۵۷در بخارا ی ازبکستان به دنیا آمد.
24
تیر - اردلان سرفراز (زاده ۲۴ تیر ۱۳۲۹ در شهر داراب) شاعر و ترانه سرای موج نوین و آهنگساز ایرانی است. عشق و غربت، و زندگی ایرانیان مهاجر بن مایه اصلی سروده‌های وی به شمارمی رود.
*
25
تیر - روز بهزیستی و تامین اجتماعی
25 تیر - روز جهانی مار( 16 ژوئیه – یولی ) شانزدهم جولای «روز جهانی مار» نام گرفته است. در این روز، تصویر هزاران مار در سر تا سر جهان به اشتراک گذاشته می شود و زیبایی این جانور خارق العاده همه را به وجد می آورد. هم اکنون حدود 3000 گونه مار در دنیا شناسایی شده است؛ از مارهای مناطق سردسیر شمال کانادا گرفته تا جنگل های انبوه و مرطوب و حتی دریاها و اقیانوس های زمین با اندازه ها و رنگ های مختلف و متفاوت
25 تیر – ناصرالدین شاه ( تولد ۲۵ تیر ۱۲۱۰ – درگذشت ۱۲ اردیبهشت ۱۲۷۵) ملقب به قبلۀ عالم ، سلطان صاحبقران، شاه شهید. او چهارمین پادشاه سلسلۀ قاجار بود. بعد از محمدشاه قاجار بر تخت سلطنت نشست. او نخستین پادشاهای بود که خاطراتش را نوشت. اولین پادشاه ایرانی بود که در رأس هیئت حاکمه برای بازدید از تمدن و تکنولوژی غرب عازم اروپای مدرن شد.در پنجاهمین سال تاجگذاری اش توسط میرا رضای کرمانی کشته شد.
*

 27  تیر ۱۳۶۷ - اعلام پذیرش قطعنامه 598 شورای امنیت از سوی ایران، برای پایان دادن به جنگ هشت ساله بین ایران و عراق   
*
28
تیر- حبیب الله کاسه ساز کارگردان و بازیگر و تهیه کننده ایرانی در سن 55 سالگی درگذشت. (۲۸ تیر ۱۳۹۶ )
28
تیر – زاد روز سیمین بهبهانی شاعر و غزلسرای ایرانی. (۲۸ تیر ۱۳۰۶ )
28
تیر - پیروان آئین "مندایی" روز چهارشنبه (۱۹ ژوئيه/ ۲۸ تیر) در اهواز آغاز سال ۴۴۵هزار و ۳۸۷ را جشن گرفتند. صابئین مندایی یک از قدیمی‌ترین آیین‌های الهی است.
28 تیر – ۱۳۳۴ احمد قوام ملقب به قوام‌السلطنه، درگذشت. او سیاستمدار ایرانیِ پایان دوره قاجار و دوره پهلوی  بود که  دو بار در پایان دوره قاجار و سه بار در دوره حکومت محمد رضا شاه پهلوی نخست وزر شد.
28 تیر- خسرو شکیبائی ( تولد ۷ فروردین ۱۳۲۳ در کرمان – درگذشت ۲۸ تیر در تهران ) هنرپیشه و صداپیشه ایران بود.
28
تیر – سید رضا بهاالدینی ( تولد ۹ فروردین ۱۲۸۶ در قم – درگذشت ۲۸ تیر۱۳۷۶ در قم ) فقیه و عالم اهل شیعه ایرانی بود.
۲۸
تیر – رامین جوادی ( متولد 19 ژوئیه در دویسبورگ آلمان ) آهنگساز آلمانی ایرانی تبار موسیقی‌های فیلم و تلویزیون است. پدر او یک مهاجر ایرانی و مادرش آلمانی است.  در سال 2008 جایزه گرمی بهترین موسیقی متن برای فیلم مرد آهنین را دریافت کرد. موسیقی متن سریال بازی تاج و تخت را نیز ساخته است.
*
29
تیر - جلال‌الدین همایی ( زادهٔ ۱۳ دی ۱۲۷۸ در اصفهان – درگذشتهٔ ۲۹ تیر ۱۳۵۹ در تهران) نویسنده، ادیب، شاعر، ریاضی‌دان و تاریخ‌نگار معاصر است. همایی  قرآن  را از بر بود و تخلص اش در شعر «سنا» بود.
*

30 تیر –  در تاریخ (۳۰ تیر۱۳۳۱ خورشیدی ) مردم در اعتراضاتی موجب شدند که دولت قوام السلطنه سقوط کند و دکتر محمد مصدق جای او را بگیرد.
*
31
تیر - ثبت جهانی گلیم روز شنبه (۲۲ ژوئيه / ۳۱ تیر1396) سیرجان میزبان کارشناسان شورای جهانی صنایع دستی شد تا گامی دیگر برای ثبت جهانی گلیم "شیرکی‌پیچ" و معرفی روستای دارستان به عنوان دهکده جهانی گلیم برداشته شود. "غادا هیجاوی" رئیس منطقه آسیا و اقیانوسیه شورای جهانی صنایع دستی و "کوین مورای" رئیس منطقه‌ای شورای جهانی صنایع دستی دو عضو این شورا بودند.

 

 

سومین ماه از سال هجری شمسی - خرداد

 خرداد 

1 خرداد - روز بهره وری و بهینه سازی مصرف
1 خرداد - روز بزرگداشت ملاصدرا
*
2 خردادمحمد خاتمی به عنوان رئیس جمهورانتخاب شد. سال ۱۳۷۶ – به خاتمی رای دادیم که ناطق نوری رای نیاورد.

2 خرداد – ملیحه تیره گل – شاعر و منتقد و پژوهشگر ادبی ساکن در امریکا بود. او دوم خرداد 1399 در امریکا درگذشت. از کتابهایش: از خفای خود – کاکتوس– کوه جواب می دهد – نقدی بر ادبیات فارسی در تبعید
*

3 خرداد -  فتح خرمشهر در عملیات بیت المقدس و روز مقاومت، ایثار و پیروزی در سلب 1361 هجری شمسی
3 خرداد – محمود نیک بخت – تاریخ تولد 10 مرداد 1330 در اصفهان . او شاعرو مترجم معاصر و منتقد ادبی بود. وی در 3 خرداد 1400 در اصفهان درگذشت.
3 خرداد - محمود مسعودی – در3 خرداد 1328 در دهکدۀ ضیابر، رشت به دنیا آمد.در 29 آذر 1358 به فرانسه کوچ کرد. او نویسنده و مترجم است و رمان معروف« سوره الغراب » را نوشته است.
*

4 خرداد - روز دزفول، روز مقاومت و پایداری
4 خرداد - زادروز عبدالحسین سپنتا 1286 در تهران – نویسنده دختر لر ، اولین فیلم ناطق ایرانی
4 خرداد – اسماعیل خویی در تاریخ 9 تیر 1317 در مشهد به دنیا آمد. او شاعر معاصر ایرانی و عضو کانون نویسندگان ایران بود. وی در 4 خرداد 1400 در لندن درگذشت.
*
5
 خرداد - کریم امامی ( تولد ۵ خرداد ۱۳۰۹ در کلکته هندوستان – درگذشت ۱۸ تیر ۱۳۸۴ در تهران ) مترجم ، ویراستار ، منتقد ادبی ، نویسنده ، روزنامه نگار وی از انگلیسی‌دانان و مترجمان برجستهٔ کشور به شمار می‌رفت.
5 خردادناصر ملک مطیعی ( متولد فروردین ۱۳۰۹ در تهران – درگذشت ۵ خرداد ۱۳۹۷ در تهران )
5 خرداد – مهدی اخون لنگرودی – شاعر و نویسنده ایرانی بود. او در سال 1324 در لنگرود گیلان به دنیا آمد. در 5 خرداد 1399 در وین کشور اتریش از دنیا رفت. از آثار او ( ترانه گل یخ که کوروش یغمائی خوانده است) و کتابهای دیگری از او باقی است.
5 خرداد – صدیقه کیانفر – بازیگر سینما و تلویزیون 20 ابان 1311 در آبادان به دنیا آمد و در 5 خرداد 1399 به علت ایست قلبی در تهران درگذشت.
*
6 خرداد- خرداد روز،جشن خردادگان
6 خرداد -  پرویز بهرام در تاریخ چهارم مرداد سال 1312 در تهران به دنیا آمد. او مدیر دوبلاژ، گوینده رادیو ، بازیگر تئاتر و صداپیشه و وکیل دادگستری بود. وی در ششم خردادماه 1398 درگذشت.
*

7 خرداد – ۱۳۵۹ اولین دوره مجلس شورای اسلامی افتتاح شد. قبل از انقلاب محلس شورای ملی بود.
7خرداد
کیوس گوران اوریمی معروف به کیوس - در تاریخ 7 خرداد ۱۳۱۷ متولد شد. او روزنامه نگار، شاعر ایرانی اهل مازندران است.
7 خرداد 1312 – تولد سروش حبیبی، مترجم آثار ادبی از زبان های فرانسه، روسی، آلمانی، انگلیسی به زبان فارسی است.

*
9 خرداد – نسرین ستوده  لنگرودی – نهم خرداد ماه سال 1342 در تهران به دنیا آمد.او حقوقدان، وکیل دادگستری و فعال حقوق بشر است. عضو کانون مدافعان حقوق بشر، کمپین یک میلیون امضا برای تغییر قوانین تبعیض آمیز علیه زنان و انجمن حمایت از حقوق کودکان بود. نسرین ستوده در سال 1388 ( 2008 میلادی ) برنده جایزه حقوق بشر بین الملل شد.همسرش رضا خندان روز دوشنبه 20 اسفندماه 1397 گفت که نسرین ستوده به 38 سال زندان و تحمل 148 ضربه شلاق محکوم شده است.

*
10 خرداد – روز جهانی بدون دخانیات ( 31 مای )
*
11
خرداد - روز جهانی کودک
*

12 خرداد -
دوم ژوئن ۵۰ سال پیش (۱۹۶۷) دانشجوی ۲۶ ساله، بِنو اونه‌زورگ، در تظاهرات ضد شاه ایران در برلین به ضرب گلوله یک نیروی امنیتی پلیس کشته شد.  در خردادماه ۱۳۴۶ (۱۹۶۷) محمدرضا پهلوی، آخرین شاه ایران، در سفری نُه روزه برای دومین بار از آلمان فدرال دیدن کرد و به اصرار سران آلمان، یک روز هم در برلین ماند. هنگامی که شاه و همسرش به محل اپرای برلین می‌رفتند، تظاهرات عظیمی به دعوت سازمان جهانی دانشجویان ایرانی و سازمان دانشجویان سوسیالیست آلمانی با شرکت ۲۵۰۰ ایرانی و آلمانی در مخالفت شدید با رهبر سیاسی ایران درگرفت.
12 خرداد - ملکه ملک‌زاده (بیانی ) – متولد ۱۲۸۹در تهران – درگذشت ۱۲ خرداد۱۳۷۸ در تهران – او باستان شناس و سکه شناس ایرانی بود. او در هنرهای نقاشی و مینیاتور ایرانی نیز تابلوهای گرانبهائی از خود به یادگار گذاشت. 
*

13 خرداد - عباس زندی( تولد ۱۳ خرداد ۱۳۰۹ - درگذشت ۸ آبان ۱۳۹۶ ) کشتی گیر و مربی سابق کشتی آزاد ایران.
*

14 خرداد - ۱۳۶۸ رحلت حضرت امام خمینی
14 خرداد -۱٣٩۵  محمد علی کلی درگذشت . ( 3 ژوئن 2016 )
*

15 خرداد - قیام 15 خرداد
*

16خرداد - روز جهانی محیط زیست [ 5 June ]  
16 خرداد - نادر نادرپور۱۶ خرداد ۱۳۰۸تولد در کرمان- درگذشته ۲۹ بهمن ۱۳۷۸در لس آنجلس
16 خرداد - نادر ابراهیمی نویسنده توانای ایرانی و خالق آثاری همچون «هزارپای سیاه و قصه‌های صحرا»، «ابوالمشاغل»، «بار دیگر شهری که دوست می‌داشتم» و...، ۱۶ خرداد سال ۱۳۸۷ درگذشت.
16 خرداد - هوشنگ گلشیری نویسندهٔ توانا و منتقد معاصر ایرانی و خالق یکی از برترین آثار ادبیات معاصر با نام «شازده احتجاب»، ۱۶ خرداد سال ۱۳۷۹ درگذشت
*
17 خرداد  - حملا تروریستی و تقریباً همزمان در ساختمان مجلس شورای اسلامی ومرقد آیت الله روح الله خمینی در حوالی ساعت ۱۰:۵۰ صبح روز چهارشنبه ۱۷ خرداد ۱۳۹۶ (۷ ژوئن  - یونی - ۲۰۱۷) که در نتیجهٔ آن، ۲۲ نفر کشته و بیش از ۴۴ نفر زخمی شدند.
17 خرداد  - محمد جعفر پوینده ( تولد ۱۷ خرداد ۱۳۳۳ در اشکذر استان یزد – درگذشت۱۸ آذر ۱۳۷۷ در تهران ) نویسنده و مترجم و جامعه شناس ایرانی و از فعالترین اعضای کانون نویسندگان ایرانی بود. هشتم آذر ماه از خانه خارج و هیجدهم اذر جسدش پیدا شد.

*

18 خرداد - سعید نفیسی ( تولد ۱۸ خرداد۱۲۷۴در تهران – درگذشت  ۲۳ آبان ۱۳۴۵ در تهران ) شاعر ، تاریخ نگار ، نویسنده و ادیب و مترجم ایرانی بود.
18 خرداد – مهدی نیکبخت – شاعر، نویسنده، نوازنده دف و عارف بود او در سال 1358 در اصفهان به دنیا آمد . در 18 خرداد 1399 در سمیرم به قتل رسید.

*
19خرداد – ذبیح الله منصوری  ( تولد ۱۲۸۸ در سنندج – درگذشت ۱۹ خرداد ۱۳۶۵ در تهران ) او پرکارترین مترجم مطبوعاتی تاریخ ایران است. وی در ترجمه ها دخل و تصرف می کرد و از متنی سی چهل صفحه ای رمانی قطور می ساخت.از کتابهای معروف او می توان « خواجه تاجدار ، حسن صباح ، منم تیمور کشورگشا » را نام برد.
19 خرداد – 9 یونی ۱۸۷۰میلادی چارلز دیکنز نویسنده شهیر انگلیسی در گذشت. ( دیوید کاپرفیلد – آرزوهای بزرگ – الیور تویست – داستان دو شهر )
*
20 خرداد – محمدرضا عالی پیام ( هالو) شاعر و وبلاک نویس و بازیگر وعضو کانون فیلمنامه نویسان ایران در تاریخ 20 خرداد 1336 در تهران متولد شد. او به سبب اشعار طنز و منتقدانه معروف است.
20 خرداد – پرویز کاردان – در سال 1316 در شیراز به دنیا آمد. از جمله کارهای او سریال های ( اختاپوس – سرکار استوار – مرداد برقی( خانه بدوش ) – مرد اول و ..و. ) را می توان نام برد. وی در 20 خرداد 1400 به علت ایست قلبی در لس آنجلس درگذشت.
20 خرداد – فهیمه رحیمی - ( متولد 20 خرداد 1331 – درگذشت 28 خرداد 1392 ) نویسنده رمان های عامه پسند.

*

21 خرداد - روز جهانی صنایع دستی [ 10 June ]
*
22  خرداد - سال ۱۳۸۸ محمود احمدی نژاد رئیس جمهور شد و میرحسین موسوی و کروبی اعتراض کردند.
22  خرداد – علیرضا نادری متولد 22 خرداد 1352 در تهران، حشره شناس و پژوهشگر در زمینه تنوع پروانه های ایرانی است.
22  خرداد – جلال صمیمی فیزیکدان و محقق سرشناس ایرانی متولد زابل. در تاریخ 22 خرداد 1399 درگذشت.
*
23 خرداد – علی حسین بیات زرندی مطلق معروف به بابک بیات ( تولد ۲۳ خرداد ۱۳۲۵ در تهران – درگذشت ۵ آذر ۱۳۸۵ در تهران ) آهنگساز ، نوازنده ایرانی بود.
*
24خرداد یازدهمین دوره انتخابات - سال ۱۳۹۲ حسن روحانی رئیس جمهور انتخاب شد.
24 خرداد – محمود احمدی نژاد مخالفان را خس و خاشاک خواند.سال ۱۳۸۸

*

25 خرداد - روز ملی گل وگیاه

25 خرداد - روز جهانی اهدای خون [ 14 June ]
25
خرداد - محمدعلی رجایی (زادهٔ ۲۵ خرداد ۱۳۱۲ در شهر قزوین - درگذشتهٔ ۸ شهریور ۱۳۶۰ در شهر تهران ) وی دومین رئیس جمهوری ایران از ۲ مرداد ۱۳۶۰  تا ۸ شهریور ۱۳۶۰ بود که در اثر بمب گذاری کشته شد.
25 خرداد ۱۳۹۷ – در بازی های جام جهانی فوتبال 2018 – ( ایران 1 - مراکش 0 ) گل پیروزی ایران، گل به خودی بود که توسط مدافع تیم مراکش عزیز بوهدوز در دقیقۀ 95 به ثمر رسید. سر مربی ایران کارلوس کی روش است.
25 خرداد – محمدعلی کشاورز هنرپیشه معروف 26 فروردین 1309 در اصفهان به دنیا آمد. او به همراه جمشید مشایخی ، داود رشیدی ، علی نصیریان ، عزت الله انتظامی ، پنج یازیگر مرد ماندگار تئاتر و سینما و تلویزیون ایران هستند. کشاورز در 25 خرداد 1399 در سن نود سالگی در تهران درگذشت.

*
26 خرداد  - در سال ۱۳۹۴، با گذشت ۳۰ سال از عملیات کربلای ۴، کمیته جستجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح ایران خبر داد که اجساد 170 غواص ایرانی را در عراق پیدا کرده اند. این اجساد با دستهای بسته توسط دولت بعثی زنده بگور شده بودند. این اجساد به همراه 100 رزمنده گمنام ، در تاریخ ۲۶ خرداد ۱۳۹۴ به خاک سپرده شدند.
26 خرداد - هانیبال الخاص ( تولد۲۶ خرداد ۱۳۰۹ در کرمانشاه – درگذشت  ۲۳ شهریور ۱۳۸۹  در کالیفرنیا ) نقاش نوگرای ایرانی ، مترجم ، نویسنده ، منتقدو مدرس هنری ایرانی بود.
*

27 خرداد - روز جهاد کشاورزی
27 خرداد ۱۳۹۲ - جلیل شهناز که یکی از سرشناس‌ترین نوازندگان تار و سه تار سدهٔ اخیر در ایران بود ، در گذشت. سال 2013 میلادی
27 خرداد – امیر عشیری در سال 1303 در تهران به دنیا آمد. او نویسنده داستان های پلیسی بود که در مجلات هفتگی مانند سپید و سیاه ، تهران مصور، اطلاعات هفتگی به صورت پاورقی چاپ می شد. او در 27 خرداد 1395 در تهران درگذشت.

*

28 خرداد روز جهانی بیابان زدایی [ 17 June ]
28 خرداد – نادرشاه افشار( تولد شنبه ۳۰ آبان ۱۰۶۷- درگذشت۲۸  خرداد ۱۱۲۶هجری شمسی) توسط سرداران خود به قتل رسید.
28 خرداد- آتنا اصلانی دختر هفت ساله از پارس آباد اردبیل در ۲۸ خرداد ۱۳۹۶ به قتل رسید. آتنا در ۲۱ تیر ۱۳۹۶، در پارس‌آباد مغان به خاک سپرده شد.
28 خرداد- آقامحمد خان قاجار اولین پادشاه سلسله قاجار در شوشا توسط خدمتکارانش کشته شد.( متولد سال ۱۱۲۱ در دشت اشرفیدر مازنداران – درگذشت ۲۸ خرداد ۱۱۷۶در شوشا )او مردم کرمان را قتل عام و کور و شنکنجه کرد.
28
خرداد - عیسی صدیق، ملقب به صدیق اعلم ( متولد ۲۸ خرداد ۱۲۷۳ تهران – درگذشت ۱۶ آذر ۱۳۵۷ تهران ) ادیب ، نویسنده و سیاستمدار و سومین رئیس دانشگاه تهران بود.
*

29 خرداد - درگذشت دکتر علی شریعتی (زادهٔ ۲ آذر ۱۳۱۲ در روستای کاهک سبزوار – درگذشت ۲۹خرداد ۱۳۵۶ در انگلستان ) نویسنده ، جامعه شناس ، تاریخ شناس و فیلسوف ایرانی
29 خرداد - پرفسور سمیعی زاده ۲۹ خرداد ۱۳۱۶
*

30 خرداد – روز جهانی پناهندگان( 20 ژوئن یا یونی )
30 خرداد - صدرالدین شجره ( تولد ۱ فروردین ۱۳۳۱ - درگذشت۳۰ خرداد ۱۳۹۷) گوینده، مجری، بازیگر، دوبلور، نمایشنامه‌نویس، و کارگردان نمایش رادیویی بود.
30 خرداد – ندا آقاسلطان ( تولد سوم بهمن ۱۳۶۱ در تهران – درگذشت ۳۰ خرداد ۱۳۸۸ در تهران ) در جریان اعتراض مردم به انتخابات  ۲۲ خرداد  سال ۱۳۸۸ به ضرب گلوله کشته شد.
30
خرداد  ۱۳۹۷  در بازی های جام جهانی فوتبال 2018 تیم ملی ایران صفر بر یک بر اسپانیا باخت.
30 خرداد –
سی ام خرداد 1373 مصادف با عاشورا در حرم اما رضا علیه السلام بمبی منفجر شد که موجب کشته شدن 26 نفر و مجروح شدن بیش از 300 نفر شد.
*
31 خرداد -  زلزله برابر با ۲۱ ژوئن ۱۹۹۰ در ساعت ۲۱ به وقت گرینویچ) در نزدیکی شهر رودبار و روستاهای تابعه در در استان گیلان و شمال غرب استان زنجان در ناحه طارم علیا، بروز کرد و تا شعاع ۱۰۰ کیلومتری از مرکز زمین‌لرزه موجب خسارات جانی و مالی فراوان گردید. حدود ۳۵٬۰۰۰ نفر که بر اثر این رویداد جان خود را از دست دادند، بیش از ۲۰۰ هزار واحد مسکونی تخریب شدند و خسارات عمده‌ای به تأسیسات و اماکن عمومی در استانهای گیلان و زنجان که متأثر از این زمین‌لرزه بودند، وارد آمد و حدود ۵۰۰٬۰۰۰ تن بی‌خانمان شدند. سی و یک خرداد سال 1369

۳۱ خرداد - شهادت دکتر مصطفی چمران                                                                                                                                                                                                               
۳۱ خرداد-  شیرین عبادی حقوق دان و تنها ایرانی برنده جایزه صلح نوبل در تاریخ 31 خرداد سال 1326 به دنیا آمد.
۳۱ خرداد ۱۳۷۷ – بازی فوتبال ایران و امریکا در جام جهانی1998 ( ایران 2 – امریکا 1) گل ها توسط حمید استیلی و مهدی مهدوی کیا به ثمر رسید. سر مربی سید جلال طالبی بود.
۳۱ خرداد - سید علی‌اکبر موسوی حسینی مشهور به «حسینی اخلاق در خانواده» ( تولد ۱۳۱۸ در تهران – درگذشت ۳۱ خرداد ۱۳۹۷ در تهران ) او مجری برنامه پربیننده اخلاق در خانواده بود.
*

جنگ دوم

کشته شدگان در حمله اسرائیل و امریکا حمله اسرائیل و امریکا به ایران - تاریخ (9 اسفند 1404 ) مطابق با ( 28 فوریه 2026 ) * 9 اسفند 1404   حمل...