دوازدهمین ماه از سال شمسی - اسفند ماه

اسفند ماه

1 اسفند - نازنین نظام شهیدی ( ۱ اسفند ۱۳۳۳–۲۸ دی ۱۳۸۳) شاعر معاصر ایرانی بود. او عضو هیئت داوران  جایزه شعر امروز ایران بود. نازنین نظام شهیدی با انتشار مجموعه شعر بر سه شنبه برف می‌بارد به شاعر سه‌شنبه‌ها معروف شد.
1 اسفند – عمران صلاحی ( تولد ۱ اسفند ۱۳۲۵ – درگذشتهٔ ۱۱ مهر۱۳۸۵ ) شاعر ، نویسنده ، طنزنویس و مترجم ایرانی بود.
1 اسفند- عهدنامه ترکمانچای۱ اسفند ۱۲۰۶ (۲۱ فوریه ۱۸۲۸) این عهدنامه در دورۀ قاجار بین ایران و روسیه امضا شد. طی این عهدنامه، قلمرو خانات ایروان و نخجوان از ایران گرفته و به روسیه واگذار شد. ایران حق کشتی رانی در دریای ملزندران را از دست داد و مجبور به پرداخت 10 کرور تومان به عنوان غرامت به روسیه شدو روسیه نیز متعهد شد که از ولیعهد وقت « عباس میرزا» حمایت کند.
1 اسفند – شمس الدین عراقی در اول اسفند 1336 در شهر سمنان به دنیا آمد. شاعر معاصر و علاقمند به شعر و ادب کهن
*
3 اسفند - روز جهانی زبان مادری بیست و یک فوریه
3 اسفند - پرفسور محمود حسابی –متولد سوم اسفن 1208 در تهران – درگذشت دوازده شهریور 1371 درژنو – فیزیکدان ، سناتور ، بنیانگذار فیزیک دانشگاهی در ایران، وزیر آموزش و پرورش در کابینه مصدق

*

5 اسفند - جشن اسفندگان(سپندارمذگان) روز عشق

5 اسفند روز بزرگداشت زمین و بانوان

5 اسفند روز بزرگداشت خواجه نصیر الدین طوسی و روز مهندس
5 اسفند 1400 – روسیه به اکراین حمله کرد.
*
۶ اسفند – تاسیس نیروی هوایی ایران – در تاریخ ۶ اسفند ۱۳۰۳ خورشیدی مطابق با۲۵ فوریه ۱۹۲۵ میلادی اولین گروه خلبانان آموزش دیده وارد عملیات شدند.
*

۷ اسفند -  سالروز استقلال کانون وکلای دادگستری و روز وکیل مدافع
۷ اسفند -  علی اکبر دهخدا – زاده ۱۲۵۷ در تهران - درگذشت ۷ اسفند ۱۳۳۴ تهران -ادیب، لغت‌شناس، سیاست مدار وشاعر ایرانی است. او مؤلف و بنیان‌گذارلغت نامه دهخدا نیز بوده است.
*
۸ اسفند – سال 1395 فیلم فروشنده – اصغر فرهادی برنده اسکار بهترین فیلم خارجی زبان شد. 26 فوریه 2017
8 اسفند – امیرحسین آریان پور – در تاریخ هشتم اسفند سال 1303 در تهران به دنیا آمد. او پژوهشگر و جامعه شناس و فرهنگ نویس و استاد دانشگاه و نویسنده ایرانی بود.وی در تاریخ 8 مرداد 1380 درگذشت.
*
9 اسفند – محمود خیامی – متولد دی ماه 1308 در مشهد 9 اسفند ماه 1398 در لندن درگذشت. او کارآفرین و از عمده ترین صاحبان صنایع ایران بود.( شرکت های ایران ناسیونال – ایران خودرو – بانک صنعت و معدن – فروشگاه زنجیره ای کوروش  - مبلیران )
*
‎۱۰ اسفند ۱۳۷۵-  زمین‌لرزه اردبیل- شمار کشتگان زلزله حدود ۱۱۰۰ نفر بوده‌است.تعداد زخمیان ۲۶۰۰ نفر برآورده شده‌است.بی‌خانمان شدگان نیز ۳۶۰۰۰ نفر اعلام شده‌است. ( ساعت ۱۲:۵۷:۱۸ – مطابق با ۲۸ فوریه ۱۹۹۷ میلادی )
10 اسفند – روز عدم تبعیض ( اول مارس )
*
۱۱ اسفند – کریم خان زند ( تولد ۱۰۸۳ خورشیدی در روستای پری ملایر – در گذشت ۱۱ اسفند ۱۱۵۷ در شیراز ) اولین شاه سلسله زند بود.
11 اسفند – سیامند رحمان متولد اول فروردین 1367 در اشنویه در تارخ 11 اسفند 1398 به علت ایست قلبی در اشنویه  درگذشت. او ورنه بردار سنگین وزن ایرانی بود. او دارنده پنج مدال طلا و یک مدال نقره بود. نام او با توجه به ثبت وزنۀ 310 کیلوگرمی در سال 2016 در کتاب رکوردهای گینس به ثبت رسیده است.
*
۱۲ اسفند - زاد روز بیژن ترقی (۱۲ اسفند ۱۳۰۸ - ۵ اردیبهشت ۱۳۸۸) شاعر و ترانه‌سرای ایرانی
۱۲ اسفند – سید محمد میرمحمدی  متولد 12 اسفند 1327 در قم در تاریخ 12 اسفند 1398 در تهران به علت بیماری کرونا درگذشت. او سیاستمدار و عضو حقیقی شورای مصلحت نظام بود.
*
14 اسفند - روز احسان و نیکوکاری
۱۴ اسفند ۱۳۴۵ – محمد مصدق درگذشت.
*
۱۵ اسفند – آلنوش طریان ( تولد ۱۸ آبان ۱۲۹۹  در شهر تهران -  درگذشته ۱۵ اسفند ۱۳۸۹ در شهر تهران) فیزیکدان  ایرانی ارمنی تبار معروف به مادر نجوم و بانوی اختر فیزیک ایران

۱۵ اسفند -  روز درختکاری – ۵ مارس
۱۵ اسفند -  حسین شیخ الاسلام متولد هشتم آذر 1331 اصفهان در تاریخ 15 اسفند 1398 در تهران به علت بیماری کرونا درگذشت. او سیاستمدار و از اعضای دانشجویان پیرو خط امام و گروگان گیر سفارت امریکا در سال 1358 بود.
*
۱۷ اسفند – روز جهانی فوتبال زنان - ۷ مارس
۱۷ اسفند – فاطمه رهبر متولد سال 1343- سیاستمدار و نماینده مجلس بود. از حامیان محمود احمدی نژاد بود. او در تاریخ 17 اسفند 1398 به علت بیماری کرونا درگذشت.
17 اسفند – هوشنگ ظریف موسیقی دان و نوازنده تار در 17 اسفند 1398 در سن 71 سالگی با سکته قلبی درگذشت.
*

۱۸ اسفند - روزجهانی زنان [ 8 March ]
۱۸ اسفند  - سیمین دانشور درگذشت .سال ۱۳۹۰ خورشیدی
*
19 اسفند– سید جمال الدین اسدآبادی در سال 1217 خورشیدی به دنیا آمد.اندیشمند سیاسی و مبلغ اسلامی بود. اولین متفکر مدرن و فعال اجتماعی بود که نسبت به بیماری‌های اجتماعی جوامع مسلمان و ضعف‌های موجود در آن هشدار داد؛ و در مقابل قدرتهای غربی اسلام گرائی را تبلیغ نمود. تأثیر او بر کشورهای اسلامی، مخصوصاً افغانستان، ایران و مصر شایان توجه است. او از چشم ناصرالدین افتاد و از ایران اخراجش کردند. وی در تاریخ 19 اسفند ماه سال1275 در استانبول با بیماری سرطان درگذشت.
19 اسفند – محمدرضا راه چمنی متولد سال 1334 روستای راه چمن سبزوار ، او پزشک و سیاستمدار و چند دوره نماینده مجلس شورای اسلامی از حوزه انتخابی سبزوار بود. او در 19 اسفند 1398 بر اثر بیماری کرونا درگذشت.
*
۲۰ اسفند – احمد کسروی سیّد احمد حکم آبادی در تاریخ هشتم مهرماه سال 1269 خورشیدی در تبریز به دنیا آمد. او تاریخ نگار، زبان شناس، حقوقدان و اندیشمند بود. او در تاریخ 20 اسفند 1324 به ضرب گلوله و چاقو توسط گروه فدائیان اسلام کشته شد.
۲۰ اسفند – منصور نریمان- در تاریخ 20 اسفند سال 1314 در مشهد به دنیا آمد. او نوازندۀ بربط . آهنگساز . ردیف دان و پژوهشگر موسیقی سنتی ایران بود.در ایران از وی به عنوان پدر عود یاد می کنند. منصور نریمان در تاریخ 23 تیرماه سال 1394 در تهران درگذشت.
*
۲۳ اسفند -  ویدا حاجبی تبریزی درگذشت. (۲۳ اسفند ۱۳۹۵ مطابق با 13 مارس ) - کتاب دو جلدی "داد بیداد" - کتاب "یادها"
۲۳ اسفند - علی معلم ( متولد آذر ۱۳۴۱ - درگذشت ۲۳ اسفند ۱۳۹۵مطابق با 13 مارس )
23 اسفند – ساواک یعنی سازمان اطلاعات و امنیت در سال 1335 تشکیل شد. این سازمان در 17 بهمن 1357 منحل شد.
23 اسفند – ناصر شعبانی از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران در 23 اسفند 1398 به علت بیماری کرونا درگذشت.
*
24 اسفند – رضا شاه پهلوی -  در 24 اسفند 1256 به دنیا آمد. او موسس سلسلۀ پهلوی بود. رضا شاه در 4 مرداد 1323 در تبعید درگذشت.
*

۲۵ اسفند - پایان سرایش شاهنامه
۲۵ اسفند – روز پروین اعتصامی
۲۵ اسفند - بمباران حلبچه توسط عراق در سال 1366
۲۵ اسفند - هوشنگ گلشیری  در اصفهان به دنیا آمد. ۱۶ خرداد ۱۳۷۹ در بیمارستان ایران‌مهر تهران درگذشت. او نویسنده معاصر و سردبیر مجله کارنامه بود. وی از تأثیرگذارترین داستان‌نویسان معاصر زبان فارسی بود.
۲۵ اسفند - گاهشماری شاهنشاهی در ۲۵ اسفند ۱۳۵۴ در پی جلسهٔ مشترک مجلس شورای ملی و مجلس سنا، به عنوان تاریخ رسمی کشور ایران اعلام شد.
۲۵ اسفند – سید احمد خمینی سومین فرزند پسر ایت الله خمینی در تارخ 25 اسفند 1373 در سن 49 سالگی درگذشت.
25 اسفند – مهدی سمسارزاده  در تاریخ 25 اسفند 1307 در بوشهر به دنیا آمد. او مترجم و از پیشگامان روزنامه نگاری نوین بود . او 25 دی ماه 1383 در پاریس کشور فرانسه درگذشت.
کتاب (عطر، قصۀ یک آدمکش اثرپاتریک زوسکیند – آلمانی ) و بیشتر کتابها را او به زبان فارسی ترجمه کرده است.
*
26 اسفند – فریبرز رئیس دانا – متولد سال 1327 اقتصاددان، استاد دانشگاه ، زندانی سیاسی، فعال حقوق بشر ، عضو کانون نویسندگان . در 26 اسفند 1398 بر اثر ابتلا به بیماری کرونا در تهران درگذشت.
26 اسفند – سیدهاشم بطحائی گلپایگانی متولد سال 1320 در گوگد گلپایگان روحانی شیعه ایرانی و نماینده سابق مجلس شورای اسلامی در 26 اسفند 1398 به علت ابتلا به بیماری کرونا در قم درگذشت.
26 اسفند – زینب پاشا – زینب پاشا در سال 1209 در تبریز به دنیا آمد. زنی سیاستمدار و آزادیخواه بود. او در 26 اسفند سال 1299 در کربلا درگذشت.
*
۲۷ اسفند - عبدالحسین زرکوب خوانساری ( تولد ۲۷ اسفند۱۳۰۱ در بروجرد – درگذشت ۲۴ شهریور۱۳۷۸ در تهران ) ادیب، تاریخ نگار، منتقد ادبی، نویسنده مترجم معروف ایران بود.
*
28 اسفند – عبدالکریم قریب گرگانی– پدر زمین شناسی ایران و موسس دانشگاه اراک،  در 28 اسفند سال 1291 در تهران به دنیا آمد. او در 17 بهمن سال 1381 در اثر سکته قلبی درگذشت.
*

۲۹ اسفند - روز ملی شدن صنعت نفت ایران
۲۹ اسفند – اسماعیل نواب صفا ( تولد ۲۹ اسفند ۱۳۰۳ در کرمانشاه – درگذشت ۱۹ فروردین ۱۳۸۴ در تهران ) نویسنده ، شاعر ، ترانه سرا ، محقق معروف ایرانی
29 اسفند - سیل در استان گلستان باعث مرگ 7 نفر و خسارت شدید به خانه ها و مردم شد.شهرهای آق قلا، گمیشان ، گنبدکاووس و ترکمن بیشترین خسارت را دیدند.
29 اسفند – حمید کهرام -  متولد سال 1337 در اهواز او دامپزشک و استادیار پردیس کشاورزی و نماینده مجلس از حومه اهواز در دور ششم بود. وی در تاریخ 29 اسفند 1398 به علت بیماری کرونا درگذشت.

18 و 19 دی 1404 بود

 

یازدمین ماه از سال شمسی - بهمن ماه

11 – بهمن ماه

اول بهمن - زادروز فردوسی
اول بهمن 1341 - فریبا وفی در شهر تبریز متولد شد. رمان‌نویس و نویسنده داستان کوتاه ایرانی است. رمان‌های پرنده من و رؤیای تبت از آثار وی، برندهٔ چند جایزهٔ ادبی معتبر در ایران شده‌اند. داستان‌هایی از او به زبان‌های روسی، سوئدی، عربی، ترکی، ژاپنی، انگلیسی ترجمه شده است.
اول بهمن 1353 - درگذشت محمّد قریب بنیانگذار پزشکی نوین اطفال و بنیانگذار بیمارستان طبی اطفال در ایران بود. او متولد 14 تیر 1288 در تهران بود.
*

2 بهمن - بهمن روز، جشن بهمنگان
2 بهمن - تولد خسرو گلسرخی
*
3 بهمن 1373 – تولد صدف خادم  در تهران - او اولین بوکسور زن ایرانی است که در یک مسابقه رسمی به پیروزی می رسد. او در مسابقه بوکس ان شوون را شکست داد. این مسابقه از این جهت اهمیت دارد که از زمان انقلاب اسلامی ، بوکس برای زنان ممنوع اعلام شده است.
*
 4 بهمن – فروزان درگذشت 1394
4 بهمن – روز جهانی وکلای در معرض خطر
*

5 بهمن - جشن نوسره
5 بهمن 1388- درگذشت منوچهر فرهنگ پدر اقتصادِ ایران در تهران - او در تاریخ  ۱۲۹۸ در بابل به دنیا آمد.  
*
6 بهمن - بزرگداشت صفی الدین اُرمَوی و روز موسیقی ایران
6 بهمن 1343 - ترور حسنعلی منصور سیاستمدار ایرانی، توسط محمّد بخارایی. او در اردیبهشت 1302 به دنیا آمد.
*
7 بهمن – عباس صفاری – در سال 1330 در یزد متولد شد. او شاعر،طراح و نقاش و مترجم ایرانی بود و در امریکا زندگی می کرد. عباس صفاری در 7 بهمن 1399 به علت ابتلا به بیماری کرونا در کالیفرنیا، درگذشت.
*
8 بهمن – مهرداد میناوند – فوتبالیست محبوب ایران در 9 آذر 1354 در تهران متولد شد. او در 8 بهمن 1399 به علت ابتلا به بیماری کرونا در تهران درگذشت.
*
9 بهمن - حمید مصدق ( تولد ۹بهمن ۱۳۱۸ در شهرضا یا قمشه در استان اصفهان – درگذشت ۷ آذر ۱۳۷۷ در تهران ) شاعر  و حقوقدان ایرانی بود.
*

10 بهمن - جشن سده، گرامیداشت کشف آتش به وسیله هوشنگ شاه
*

12 بهمن – روح الله خمینی به ایران برگشت.
*
13 بهمن - بزرگ علوی در ۱۳ بهمن ماه ۱۲۸۲در تهران به دنیا آمد. نویسنده واقع گرا ، سیاستمدار چپ گرا ، روزنامه نگار نو گرا و استاد زبان فارسی بود. در روز یکشنبه ۲۱ بهمن ۱۳۷۵ برابر با ۹ فوریه ۱۹۹۷ در شهر برلین درگذشت.
13 بهمن - داریوش شایگان ( تولد ۱۳ بهمن ۱۳۱۳ در تهران – درگذشت ۲ فروردین ۱۳۹۷در تهران ) هند شناس و اندیشمند معروف و تاثیرگذار ایرانی بود.
13 بهمن – پهروز رشید  روز دهم اردیبهشت سال ۱۳۳۹ در دشت مغان در نزدیکی شهر فارس‌آباد واقع در استان اردبیل و در طایفه "خامسلو" یکی از طوایف شاهسون‌های آذربایجان متولد شد. شاعر و داستان نویس مقیم آلمان در 13 بهمن ماه سال 1397 درگذشت.
*

15 بهمن - جشن میانه زمستان
15 بهمن 1301– تولد رحیم معینی کرمانشاهی در کرمانشاه ( درگذشت 26 آبان 1394 در تهران ) نقاش، روزنامه نگار، شاعر، ترانه سرا، نویسنده ایرانی بود.
15 بهمن – علی نصیریان – در تاریخ 15 بهمن ماه سال 1313 در تهران به دنیا آمد. بازیگر، نمایشنامه نویس و کارگردان سینما و تلویزیون است.او یکی از چهره های ماندگار است.
15 بهمن – علی انصاریان – متولد 16 تیر 1356 فوتبالیست و مجری برنامه و هنرپیشه ایرانی بود. او در 15 بهمن 1399 به علت ابتلا به بیماری کرونا درگذشت.
*
16 بهمن – روز جهانی سرطان (۴ فوریه )
*
17بهمن – شهلا ریاحی با نام اصلی قدرت الزمان وفادوست در هفدهم بهمن 1305 در تهران به دنیا آمد. او بازیگر سینما و تلویزیون و همچنین اولین زنِ کارگردانِ ایرانی است. « نام فیلم مرجان»
17 بهمن – افشین پیروانی فوتبالیست ایران متولد 17 بهمن 1348 در شیراز است. او رکورددار بیسترین کاپیتانی در تیم پرسپولیس است.
*

19 بهمن - روز نیروی هوایی
*
20 بهمن 1264- تولد ابراهیم پورداوود در رشت ( درگذشت 26 آبان 1347  در تهران ) ایران شناس، اوستا شناس، نخستین مترجم اوستا، استاد فرهنگ ایران باستان و استاد اوستا شناسی دانشگاه تهران بود.
20 بهمن – میرزا حسین کریمی مراغه ای ( تولد 12 مرداد 1301 – درگذشت 20 بهمن 1402 )
*
21 بهمن – روز جهانی حبوبات
*

۲۲ بهمن - پیروزی انقلاب اسلامی
۲۲ بهمن - شهین‌دخت سرلتی ملقب به بانوی گل سرخ ایران  (زادهٔ ۱۳۱۲، درگذشتهٔ ۲۲ بهمن ۱۳۸۳ ) کارآفرین ایرانی در اصفهان بود. او به همراه همسرش شرکت گلاب زهرا را در سال ۱۳۵۶ در منطقه لاله زار تهران بنیاد نهادند.

*

۲۳ بهمن - حمله به سفارت روسیه و قتل گریبایدوف سفیر روسیه تزاری در ایران
23 بهمن – تیمورلنگ نخستین پادشاه سلسله گورکانی در تاریخ 23 بهمن سال 783 خورشیدی درگذشت. او در 27 فروردین 715 خورشیدی در شهر کش ترکستان به دنیا آمد. گویا نسب اش به چنگیز خان مغول می رسد. او در حین کشورگشایی مرتکب قتل عام ها و کشتارهای زیادی شد.( از جمله قتل عام مردم اصفهان )
*
24 بهمن - برابر (1367 خورشیدی) روح الله خمینی حکم کشتن سلمان رشدی را صادر کرد.   
24 بهمن - روز والنتین یا عشاق
24 بهمن -  روز جهانی رادیو
*
26 بهمن – سپهبد مهدی رحیمی آخرین فرماندار نظامی تهران بعد از تیمسار اویسی بود. او در جریان انقلاب دستگیر و در تاریخ 26 بهمن 1357 اعدام شد. وی تا آخرین لحظات مرگ به شاه وفادار ماند و با گفتن جاوید شاه و پاینده ایران، تیرباران شد.
26 بهمن – محمّد بهمن بیگی - 26 بهمن ماه سال 1298 در ثشلاق ایل قشقایی ( در نزدیکی فیروزآباد در استان فارس ) به دنیا آمد. او نویسندۀ ایرانی و بنیان گذار آموزش و پرورش قشقایی بود.او تجربه های آموزشی خود را در چند کتاب به شکل داستان نوشته است. او در 11 اردیبهشت 1389 در شیراز درگذشت.
*
28 بهمن 1281– صادق هدایت در تهران به دنیا آمد. داستان نویس، مترجم و روشنگر ایرانی بود. او در تاریخ 19 فروردین 1330در پاریس خودکشی کرد.
*
29 بهمن – قیام مردم تبریز در سال 1356
29 بهمن  - 1378 نادر نادرپور شاعر شعر انگور درگذشت.   
29 بهمن  - خسرو گلسرخی در ۲۹ بهمن ۱۳۵۲ در سن ۲۶ سالگی توسط حکومت شاه تیرباران شد.
29 بهمن  - فتوای قتل سلمان رشدی در سال 1367  
29 بهمن – هواپیمای آسمان که از تهران به مقصد یاسوج پرواز کرده بود، در برخود به کوه دنا، سقوط کرد و همه 66 نفر سرنشین ( مسافر و خلبان و...) کشته شدند. صبح یکشنبه (۱۸ فوریه/ ۲۹ بهمن ۱۳۹۶ )
29 بهمن – فاجعه انفجار قطار نیشابور( سال 1382 )
*

دهمین ماه از سال هجری شمسی - دی ماه

دهمین ماه سال  – دی ماه

1 دی - روز میلاد خورشید؛ جشن خرم روز، نخستین جشن دیگان
1 دی ماه 1402 – ناصر طهماسب دوبلور، بازیگر و نویسنده، درگذشت.
*
2 دی ماه 1311 -  دبیرستان فیروز بهرام یکی از اولین دبیرستانهای شهر تهران گشایش یافت.
2 دی ماه 1300 – تولد ستاره فرمانفرمائیان بنیان گذار مدرسه عالی مددکاری اجتماعی تهران- نخستین دانشجوی ایرانی دانشگاه کالیفرنیای جنوبی – نویسنده کتاب« دختری از ایران». او 3 خرداد 1391 درگذشت.
*
3 دی ماه  1397 – درگذشتِ محمود هاشمی شاهرودی – سیاستمدار ایرانی زادۀ عراق، مرجع تقلید شیعیان، سومین رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، پنجمین رئیس قوۀ قصائیه
3 دی ماه 1398 – درگذشتِ  نورعلی تابنده ملقب به مجذوب علی شاه  او قطب سلسله سلطان علی شاهی گناباد بود. در کابینه دولت موقت، معاون وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مدیر سازمان حج و زیارت و معاون دادگستری بود. او از دراویش گنابادی بود.
3 دی ماه 1403 – درگذشتِ ژاله علو ( شوکت علو ) بازیگر، دوبلور و گوینده ایرانی. برگزیده چهره های ماندگار
 *
4 دی ماه – روزبزرگداشت رودکی
4 دی 1310 – تولدِ احمد اعطا با نام ادبی احمد محمود – نویسنده معاصر ایرانی و پیرو مکتب رئالیسم اجتماعی بود. او در اهواز به دنیا آمد. در تاریخ دوازدهم مهرماه 1381 در تهران درگذشت. مهمترین رمان او « همسایه ها» نام دارد.
4 دی – جشن کریسمس
*

۵ دی ماه 1382– زلزلۀ بم – سومین زلزله پر تلفات تاریخ ایران. بیشتر از 50 هزار تا 70 هزار کشته برجای گذاشت.

۵ دی-  زردشت یا زرتشت یا آشوزرتشت پیامبر باستانِ ایران درسن 77 سالگی کشته شد.
۵ دی 1386 – درگذشتِ اکبر رادی – نمایشنامه نویس و داستان نویس معاصر ایرانی است. او دهم مهرماه 1318 در شهر رشت به دنیا آمد.   
۵ دی 1317–  تولدِ بهرام بیضائی – نمایشنامه نویس، نویسنده، فیلمساز و کارگردان، پژوهشگر ایرانی. او 5 دی 1404 در کالیفرنیا درگذشت.
۵ دی 1305 – تولدِ  علی جوان – فیزیکدان و مخترع ایرانی، او در شهر تبریز به دنیا آمد. او در دسامبر 1960 نخستین لیزر گازی جهان را اختراع کرد. این گاز ترکیبی از گاز هلیوم و نئون بود. او در 22 شهریور سال 1395 در سن 92 سالگی درگذشت. وی ساکن ایالات متحدۀ امریکا بود.
5 دی ماه 1297 – حیدر لطیفیان در نبرد رباط کریم بر علیه روس ها، کشته شد.   
*
۶ دی ماه – بابک فرزاد – از نخستین مدال آوران ایرانی در المپیاد جهانی کامپیوتربود. او در سال 1995 مدال برنز المپیاد در کشور هلند را کسب کرد. او همدوره مریم میرزاخانی و رضا صادقی بود. بابک فرزاد در فروردین 1358 در اصفهان به دنیا آمد. در تاریخ 6 دی ماه سال 1397 در اثر ابتلا به بیماری سرطان درکشور کانادا گذشت.
6 دی ماه 1360 – ژینوس نعمت محمودی  در سال 1308 در تهران به دنیا آمد. او بنیانگذار هواشناسی در ایران و تهیه کننده اطلس جغرافیای ایران و مدرس دانشگاه بود. نخستین پژوهشگری است که در ایران پیشنهاد هایی برای بهره گیری از انرژی خورشیدی داده است. او 6 دی ماه سال 1360 به اتهام جاسوسی تیرباران شد.
*
7 دی ماه - سال 1396 مردم تظاهرات اعتراضی خود بر علیه گرانی را شروع کردند.
*

8 دی ماه 1395- درگذشتِ دنیا فنی زاده – عروسک گردان کلاه قرمزی در بیست و ششم ابان ماه سال 1346 به دنیا آمد.
8 دی 1313- تولدِ فروغ فرخزاد ( فروغ الزمان فرخ زاد ) شاعر معاصر ایران در تهران، خواهر فریدون و پوران فرخزاد.  در بیست و چهارم بهمن ماه 1345 در اثر تصادف درگذشت.
8 دی  - روز بزرگداشت یعقوب لیث صفاری (رادمان پورماهک) نخستین پادشاه ایرانی پس از اسلام 
8 دی 1403 – درگذشتِ منصور یاقوتی، داستان نویس، شاعر، منتقد ایرانی . او 5 اسفند 1327 به دنیا آمد.
*
9 دی 1356- قیام خونین قم  
9 دی 1396 – درگذشتِ پوران فرخزاد، شاعر، نویسنده، مترجم، منتقد ادبی، پژوهشگر و روزنامه نگار بود. او خواهر فروغ فرخزاد بود. او چهاردهم بهمن 1310 در تهران به دنیا آمد.
9 دی 1290 هجری خورشیدی- اعدام میهن‌پرستان آذری در تبریز توسط قوای اشغالگر روس
*
11 دی 1398 – درگذشتِ شهلا ریاحی – هنرپیشه و اولین کارگردان زن ایرانی بود. او در سن 93 سالگی به علت کهولت سن در خانه سالمندان درگذشت. او متولد 17 بهمن 1305 بود.
*
12 دی 1394 – درگذشتِ هما ناطق در فرانسه، او نویسنده، پژوهشگر و استاد دانشگاه تهران و دانشگاه سوربن در پاریس بود. او تحقیقات فراوانی در زمینه تاریخ مشروطیت و دوران قاجار انجام داده بود. او متولد۱۳۱۳ در ارومیه بود.
12 دی 1399 – درگذشتِ محمّد تقی مصباح یزدی 11 بهمن 1313 به دنیا آمد. او فقیه شیعه و طرفدار رهبری و ولایت فقیه بود و اطاعت از خامنه ای را اطاعت از خدا و اطاعت نکردن از او را شرک می دانست.
*
13دی 1338- درگذشتِ نیمایوشیج . او متولد ۲۱ آبان ۱۲۷۶ در دهکده یوش در استان مازندران بود. شاعر و بنیانگذار شعر نو فارسی است.
13دی 1398– کشته شدن قاسم سلیمانی – سردار و فرمانده سپاه پاسداران. او به فرمانده سایه معروف بود. او اثر حمله پهپادهای امریکا به همراه ابوالمهدی المهندس وهشت نفر دیگر در نزدیکیفرودگاه بین المللی بغداد کشته شد. او متولد 20 اسفند ماه 1335 قنات ملک در استان کرمان بود.
13 دی ماه 1402 – در چهارمین سالگرد کشته شدن قاسم سلیمانی، در شهر کرمان بمبی منفجر و موجب کشته شدن بیش از صد نفر غیرنظامی شد.
*
14 دی 1318-  تولدِ حسین محی‌الدین الهی قمشه‌ای،عارف، حکیم، فیلسوف، مفسر قرآـن، مولوی شناس، ادیب، متکلم، شاعر، سخنران، مترجم، نویسنده معاصر ایرانی
14 دی ماه 1323 – تولد سیما بینا – نوازنده، نقاش، پژوهشگر، آهنگساز، خواننده آوازها و ترانه های محلی ایران است. او متولد خوسف از استان خراسان جنوبی است.
*
15 -  به مهر روز، سومین جشن دیگان
15 دی 1284 – تولدِ آیت‌الله سید محمّدکاظم حسینی شریعتمداری در شهر تبریز -  او مرجع تقلید شیعه و حامی حزب جمهوری اسلامی و مخالف ولایت فقیه بود. جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، او را از مرجعیت خلع و در خانه اش حبس نمود . آیت‌الله تا پایان عمر در حبس خانگی به سر برد. او چهراده فروردین1365 درتهران درگذشت.
15 دی 1315 – تولدِ بهرام صادقی در نجف آباد، نویسنده معاصر ایرانی بود. از نوشته های او ( سنگر – قمقمه های خالی – ماکوت ) او ۱۲ آذر ۱۳۶۳ در تهران درگذشت.
*
16 دی‌ماه 1396-  نفتکش "سانچی" در اثر برخورد با یک کشتی باری چینی دچار حریق شد. روز دوشنبه (25 دی/۱۵ ژانویه) به یاد قربانیان نفتکش سانچی  عزای عمومی اعلام شد. این نفتکش 32 سرنشین داشت که 30 نفر آنها ایرانی و دو نفر دیگر بنگلادشی بودند. نفتکش حاوی حدود 136 هزار تن فراورده‌های نفتی (این فراورده‌ها معیاناتی بودند که از حدود یک میلیون بشکه نفت خام تهیه شده بودند) به ارزش 60 میلیون دلار بود. 
16 دی 1365 – درگذشتِ حمید عاملی  در تهران . او گوینده برنامه های رادیو از قبیل: کار و کارگر – راه شب – یک شب از هزار و یک شب  - قصه های یک روز تعطیل – قصه ظهر جمعه ، بود.در سال 1358 از کار برکنار شد. او پیش کسوت اهل قلم و قصه گو بود. او در 16 دی ماه 1386 در تهران بر اثر بیماری سرطان درگذشت.
*
17 دی 1346- درگذشتِ غلامرضا تختی ( جهان پهلوان )در تهران. او در تاریخ پنجم شهریور1309 درتهران به دنیا آمد.  کشتی گیر ایرانی وعضو جبهه ملی ایران بود. 

17 دی 1325 – تولدِ محمّدرضا لطفی در گرگان. ردیف دان، موسیقی دان، آهنگساز و نوازنده برجسته تار و سه تار بود. او ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۳ در تهران درگذشت.
17 دی 216 هجری خورشیدی – اعدامِ  بابک خرمدین رهبر اصلی مبارزان ایرانی بر علیه خلافت عباسی و رهبر جنبش خرمدینان بود. به دستور معتصم خلیفه عباسی به طرزی بی رحمانه اعدام شد.
17 دی 1397– درگذشتِ خسرو هرندی – قهرمان شطرنج ایران و اولین استاد بین المللی شطرنج ایران در تاریخ بیستم شهریور 1329 به دنیا آمد.
17 دی ماه 1397 – درگذشتِ بیژن سمندر- شاعر به گویش شیرازی و ترانه سرا و نوارنده در امریکا. او در سال 1321 در شیراز به دنیا آمد.
17 دی 1314– قانون کشف حجاب به فرمان رضاشاه پهلوی، تصویب و استفاده از چادر و روسری برای زنان  ممنوع شد.  
17 دل 1282 – تولدِ  نورالهدی منگنه ( منیرالسلطنه) در تهران. روزنامه نگار، آموزگار، فعال حقوق زنان، او سوادآموزی بزرگسالان را ایجاد کرد.عضو هئیت مدیره کانون بانوان بود.مجله بی بی را انتشار داد.
*
18 دی -  پرواز شماره 752 هواپیمایی بین المللی اکرائین در تاریخ 18 دی 1398 ( 8 ژانویه 2020) از مبدا تهران به کیف، مورد شلیک پدافند هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار گرفت و سقوط کرد و همه ( 176 نفر ) مسافران و خدمه جان باختند.
18 دی 1400 – درگذشتِ بکتاش آبتین با نام شناسنامه ای مهدی کاظمی – در سال 1353 در شهر ری به دنیا آمد. او نویسنده، شاعر، فعال سیاسی و فیلمساز و یکی از دبیران کانون نویسندگان ایران بود.در 5 مهر ماه 1399 به اتهام اقدام علیه جمهوری اسلامی دستگیر و زندانی شد. 18 دی ماه 1400 به علت بیماری کرونا در زندان درگذشت.
*
18 و 19 دی 1404 - قتل عام تظاهرکنندگان ایران، توسط مامورین حکومت جمهوری اسلامی ایران
*
19 دی 1395 – درگذشتِ اکبر هاشمی رفسنجانی ( اکبر هاشمی بَهرَمانی )  در تهران، روحانی، سیاستمدار و مفسر قرآن و یکی ازبانفوذترین فرد در جمهوری اسلامی ایران بود. او ۳ شهریور ۱۳۱۳ در رفسنجان به دنیا آمد.
19 دی - قیام خونین قم 1356
*
20 دی ماه 1230–  کشته شدنِ میرزا تقی خان امیرکبیر در حمام فین کاشان، به دستور ناصرالدین شاه قاجار، وزیر ناصرالدین شاه قاجار و همسر عزت الدوله خواهر شاه بود. او در سال ۱۱۸۶ در هزاوه اراک به دنیا آمد.
*
21 دی 1388– درگذشتِ سیمین آقارضی نوازنده ای با استعداد شگرف، ساز قانون، ایرانی بود. او متولد آذر ۱۳۱۷ در تهران بود. 
21 دی 1372 – تولدِ علی رضا زمانی در تهران. جانورشناس ایرانی و پژوهشگر در زمینه آرایه شناسی عنکبوت هاست. او در اضافه شدن بیش از ۱۸۰ گونه به سیاههٔ عنکبوتهای ایران همکاری داشته و تعدادی گونهٔ ناشناخته برای علم را توصیف کرده است.
*
22 دی‌ 1284 - تولدِعیسی بهادری  در روستای آقچه کهریز واقع در بخش بزچلو (شهرستان کمیجان فعلی)  طراح، نگارگر، نقاش و یکی از بزرگترین احیاکنندگان هنرهای سنتی ایران در دوره معاصر است. او در 21 آبان 1365 در پاریس درگذشت.
22 دی1286 - پروفسور محسن هشترودی در تبریز به دنیا آمد. او ریاضی دان و شاعر و اندیشمند ایرانی بود. پرفسور هشترودی در 13 شهریور 1355 در تهران درگذشت.  
*
23 دی- دی به دین روز، چهارمین جشن دیگان  
23 دی 1270 – تولد محمّد علی جمالزاده  در اصفهان – نویسنده و مترجم معاصر ایرانی بود. او 17 آبان 1376 در شهر ژنو درگذشت.
23 دی 1309– درگذشتِ ایرج گرگین روزنامه نگار و از مدیران پیشین تلویزیون ملی ایران بود. صدائی مخملین داشت.  او 15 بهمن 1313 در اصفهان به دنیا آمد.  
*
24 دی 1314- تولدِ غلامحسین ساعدی در تبریز همچنین معروف با نام مستعارِ گوهرِ مراد، نویسنده و پزشک ایرانی بود. او  ۲ آذر ۱۳۶۴در پاریس درگذشت.
 14دی 1396 – درگذشتِ امید نوشین در انگلستان. کارگردان و نویسنده ایرانی تبار انگلیسی که اولین فیلم مستقل او به نام « آخرین مسافر» مورد توجه منتقدان قرار گرفت. پدر او هوشیار نوشین، استاد بازنشسته رسته مهندسی بود. او متولد ۱۹۷۴در گیلدفورد انگلستان است.
24 دی1397 – هواپیمای بوئینگ 707 باری ارتش جمهوری اسلامی ایران که از بیشکک عازم فرودگاه پیام کرج بود، سقوط کرد و 15 نفر خدمه اش کشته شدند.  
*
25 دی ماه 1403 – خودکشی سید ابراهیم نبوی – فعال سیاسی، ظنز نویس و نویسنده ایرانی.
*
26 دی ماه سال 1357 -  محمدرضا شاه پهلوی دوّمین و آخرین شاه سلسلۀ پهلوی از ایران رفت.
26 دی 1397 – درگذشتِ حسین محب اهری - در سال 1330 در تهران به دنیا آمد. او هنرپیشه، بازیگر تئاتر و تلویزیون و از چهره های تلویزیونی دهه شصتِ کودکان و نوجوانان بود. ( مبصر چهار ساله کلاس )    
*
27 دی - اجرای توافق نامه‌ی برجام و پایان تحریم‌ها علیه ایران – 16 ژانویه 2016
*
28 دی 1327 – تولد سید جلال الدین کزازی- شاعر، نویسنده، مترجم، شاهنامه پژوه و از چهه های ماندگار ادب ایران
*
29 دی 1403 – ترور علی زارینی، روحانی و قاضی ایرانی و رئیس شعبه 41 دیوان عالی کشور و دادستان انقلاب بود.
29 دی 1403 – ترور محمّد مقیسه با نام مستعار ناصریان. روحانی و قاضی ایرانی، رئیس شعبه و دادرس دیوان عالی کشور . او در پی تیراندازی در کاخ دادگستری تهران کشته شد. قاتل او قبل از دستگیری خودکشی کرد.
*
30 دی 1373– درگذشتِ  مهدی بازرگان در زوریخ وی سیاستمدار، عضو جبه ملی ایران و موسس نهضت آزادی ایران بود. او همچنین استاد دانشگاه و پژوهشگر قرآن و نخستین نخست وزیر بعد از انقلاب اسلامی بود. او در قبرستان بیات نزدیک حضرت معصومه به خاک سپرده شد. در سال 1286 در تهران به دنیا آمد.
30 دی  1395 – ساختمان پلاسکو فرو ریخت. ماموران آتش نشانی که برای کمک داخل ساختمان رفته بودند گرفتار آتش شدند.
30 دی 1368– درگذشتِ معصومه ده ده بالا معروف به هایده  در سانفرانسیسکو، کالیفرنیا. خواننده سرشناس ایرانی در موسیقی سنتی و پاپ بود. صدای او کنترآکتیو بود.او متولد ۲۱ فروردین ۱۳۲۱  تهران بود.
*