دومین ماه از سال هجری شمسی - اردیبهشت

 اردیبهشت ماه

1 اردیبهشت - روز بزرگداشت سعدی
1 اردیبهشت - درگذشت سهرابسپهری شاعر و نقاش ایرانی تولد 15 مهر 1307 – درگذشت 1 اردیبهشت 1359
1 اردیبهشت - محمد مختاری (تولد ۱اردیبهشت ۱۳۲۱ در مشهد – درگذشت ۱۲ آذر۱۳۷۷در تهران ) نویسنده ، مترجم و شاعر ایرانی بود. دوازدهم آذر از خانه خارج و دیگر برنگشت.
1 اردیبهشت – پرویز قاضی سعید ( تولد اول فروردین 1318 – درگذشت اول اردیبهشت 1401 )  رمان نویس ، پاورقی نویس و مفسر سیاسی .شخصیت ( لاوسون ) در داستان های جنایی اش یسیار معروف بود. 
1 اردیبهشت – مسلم بهادری ( تولد اول بهمن 1305 تنکابن – درگذشت اول اردیبهشت 1401 در تهران ) از استادان نامدار و پیشکسوتان پزشکی ‌نوین در ایران بود.

*
2 اردیبهشت - جشن گیاه آوری؛روز زمین پاک
2 اردیبهشت - قیصر امین‌پور ( زادهٔ ۲ اردیبهشت ۱۳۳۸ - درگذشته ۸ آبان ۱۳۸۶) نویسنده، مدرس دانشگاه  و شاعر ایرانی بود. او یکی از تأثیرگذارترین شاعران دوره انقلاب اسلامی است. او اهل شهرستان گتوند از توابع استان خوزستان بود.
2 اردیبهشت -  محمدتقی بهار ( تولد ۱۶ آبان ۱۲۶۵ در شهر مشهد – درگذشت ۲ اردیبهشت ۱۳۳۰در شهر تهران ) یا ملک الشعرای بهار یا بهار ، شاعر ، نویسنده ، روزنامه نگار ، تاریخ نگار و سیاستمدار ایرانی بود.   
*

۳ اردیبهشت – روز جهانی کتاب - جشن گیاه آوری؛روز زمین پاک  

۳ اردیبهشت - روزبزرگداشت شیخ بهایی؛ روزملی کارآفرینی
۳ اردیبهشت – بهمن کشاورز -  حقوقدان و کیل دادگستری و رئیس سابق اتحادیه سراسری وکلای دادگستری ایران بود. او در 22 فروردین 1385 به عنوان رئیس وکلای دادگستری مرکز د انتخاب شد. او در تاریه سوم اردیبهشت سال 1398 در بیمارستان مهرداد تهران درگذشت.
 *
4 اردیبهشت – درگذشت آیت الله ملکوتی امام جمعه تبریز در سال 1390 – او متولد سال 1303 بود.
4 اردیبهشت – سید محمدحسن حسینی شیرازی - تولد 4 اردیبهشت 1194 - درگذشت 1 اسفند 1273 - معروف به میرزای شیرازی - صاحبحکم تحریم تنباکو  
4 اردیبهشت – رضا شاه پهلوی بنیانگذار سلسله پادشاهی پهلوی در چهارم اردیبهشت 1305 در کاخ گلستان تاجگذاری کرد.

*
5 اردیبهشت – سوسن طاقدیس - هفتم بهمن 1338 در شیراز به دنیا آمد. او شاعر و نویسنده کودک و نوجوان بود. در تاریخ 5 اردیبهشت 1399 به علت بیماری قلبی درگذشت.
5 اردیبهشت – ابراهیم حاج امینی نجف ابادی – معروف به ابراهیم امینی نهم تیرماه سال 1304 در نجف آباد اصفهان به دنیا آمد. وی فقیه ایرانی شیعه و سیاستمدار اعتدال گرا،عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و  عضو مجلس خبرگان رهبری بود. وی در 5 اردیبهشت 1399 در پی بیماری درگذشت.
*
۸ اردیبهشت -  سیمین دانشور در هشتم اردیبهشت 1300 به دنیا آمد. در گذشت 18 اسفند 1390 . نویسنده و مترجم و همسر جلال آل احمد. مهمترین کتاب او « سووشون » و کتابهای دیگرش ( جزیره سرگردانی – به کی سلام کنم – انتخاب – شهری چون بهشت و … )
8 اردیبهشت – علی رضا پهلوی فرزند شوم محمدرضاشاه پهلوی و فرح دیبا 8 اردیبهشت1345 در تهران به دنیا آمد. او 14 دی ماه 1389 در بوستون ایلات متحده امریکا با شلیک گلوله ای به زندگی خود خاتمه داد.
*

۹ اردیبهشت - روزشوراها

۹ اردیبهشت - روز جهانی روانشناس و مشاور  - روز جهانی رقص  
9 اردیبهشت – حمد سمندریان در نهم اردیبهش 1310 در تهران به دنیا آمد. او کارگردان و استاد ایرانی تئاتر بود. او تئاتر را در دهه چهل و پنجاه به پایگاه جدی تری زسلنید. حمید سمندری در تاریخ 22 تبرماه سال 1391 در تهران درگذشت.
9 اردیبهشت – ذبیح الله صفا شهمیرزادی – 16 اردیبهشت 1290 در شهمیرزاد سمنان به دنیا آمد. او  پژوهشگر، مترجم، مصحح متون و استاد ممتاز دانشگاه تهران و از نویسندگان اصلی دانشنامه ایرانیکا بود.9 اردیبهشت 1378در لوبک آلمان درگذشت. او بعد از انقلاب 1357 به آلمان کوچ کرد.

*
10 اردیبهشت - جشن چهلم نوروز؛ روزملی خلیج فارس
10 اردیبهشت – منوچهر نوذری ( تولد ۱۰ اردیبهشت ۱۳۱۵ در قزوین – درگذشت ۱۶ آذر ۱۳۸۴ در تهران ) اولین کسی بود که بر صفحه تلویزیون ظاهر شد.
10 اردیبهشت –  محمدحسن «بیوک» معیری معروف به رهی معیری ( تولد ۱۰ اردیبهشت ۱۲۸۸ در تهران – درگذشت ۲۴ آبان ۱۳۴۷ در تهران ) غزلسرا و ترانه سرا و تصنیف سرای معروفی بود. از کارهای خوب او می توان ترانه « شد خزان »  را نام برد.
*
11 اردیبهشت - روزجهانی کارگر [ 1 May ]
*
12 اردیبهشت - شهادت استاد مرتضی مطهری، روزمعلم
12 اردیبهشت – محمدرضا لطفی ( تولد ۱۷ دی ۱۳۲۵ در گرگان – درگذشت ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۳ در تهران )ردیف دان ، موسیقی دان ، آهنگساز و نوازنده برجسته تار و سه تار بود.
12 اردیبهشت – ناصرالدین شاه قاجار در تاریخ 25 تیر 1210 به دنیا آمد. او چهارمین شاه قاجار بود و طولانی ترین عمر سلطنت را داشت. .ی در 123 اردیبهشت سال 1275 به دست میرزا رضای کرمانی کشته شد.
*
13 اردیبهشت -  مریم میرزاخانی  تولد 13 اردیبهشت 1356در تهران، ریاضی‌دان ایرانی و آمریکایی و استاد دانشگاه استفنورد بود. 
13 اردیبهشت ۱۳۹۶، ساعت ۱۱:۳۰ صبح، دقیقه ظهر روز چهارشنبه ‌در معدن زغال‌سنگ آزادشهر در استان گلستان انفجاری شدید رخ داد.
*
14 اردیبهشت -  ناصر چشم‌آذر ( تولد ۱۰ دی ماه ۱۳۲۹ در اردبیل – درگذشت ۱۴ اردیبهشت 1397 ) که از مشهورترین آهنگسازان و تنظیم‌کنندگان موسیقی در عرصه پاپ ایران بود، صبح جمعه 14 اردیبهشت از دنیا رفت.
*
15 اردیبهشت - جشن میانه بهار/جشن بهاربد؛ روز شیراز
15 اردیبهشت - روز جهانی ماما [ 5 May ]  
15 اردیبهشت – نجف دریابندری – اول شهریور سال 1308 در آبادان به دنیا آمد. او مترجم توانا و نویسنده ایرانی بود. از ترجمه های موفق او می توان به ( وداع با اسلحه  - پیرمرد و دریا ) اثر ارنست همینگوی اشاره کرد. او با همکاری همسرش کتاب مستطاب آشپزی را نیز نوشته است. دریا بندری در 15 اردیبهشت سال 1399 درگذشت.
*
16 اردیبهشت – روز پدر در آلمان – 5 ماه مای
16 اردیبهشت – درگذشت بدیع الزمان فروزانفر- متولد 14 شهریور 1276 در بشرویه - درگذشت 16 اردیبهشت 1383 در تهران. استاد برجسته زبان و ادبیات فارسی و ادیب سرشناس معاصر است.

16 اردیبهشت – حسین منزوی درگذشت ( متولد ۱ مهر ۱۳۲۵– درگذشت ۱۶ اردیبهشت ۱۳۸۳ )
16 اردیبهشت 1354 درگذشت روحی نصرالله ارباب - نویسندهٔ داستانی و مترجم ایرانی، از پیشگامان ادبیات کودک در ایران و مترجم ادبیات روسی و جهانی به فارسی. 
*

17 اردیبهشت - روز اسنادملی و میراث مکتوب
17 اردیبهشت 1351 – تولد اصغر فرهادی، فیلم ساز ایرانیدر همایون شهر استان اصفهان
*
18 اردیبهشت – فرخ رو پارسا (زاده اسفند ۱۳۰۱ - درگذشته ۱۸ اردیبهشت ۱۳۵۹ )  نخستین زن نماینده مجلس شورای ملی  - وزیر آموزش و پرورش  - و هیجده نفر دیگر تیرباران شدند.
18 اردیبهشت – منصور اوجی -  در 9 آذرماه 1316 در شیراز به دنیا آمد. او شاعر بود . او در 18 اردیبهشت 1400 در اثر بیماری کبدی درگذشت.
*

19 اردیبهشت - روز جهانی صلیب سرخ و هلال احمر [ 8 May ]
19 اردیبهشت  - میرزا جبار عسگرزاده معروف به جبار باغچه‌بان - متولد 19 اردیبهشت 1264 در شهر ایروان - درگذشت 4 آذر 1345 در تهران - او بنیان‌گذار نخستینکودکستان و نخستین مدرسه ناشنوایان ایران در شهر تبریز و همچنین اولین مؤلف و ناشر کتاب کودک در ایران بود.
19 اردیبهشت – چُغازَنبیل ( در تاریخ ۱۹ اردیبهشت ۱۳۵۸ ) به ثبت جهانی یونسکو
چُغازَنبیل نیایشگاهی باستانی است که در زمان ایلام (عیلامی‌ها) و در حدود ۱۲۵۰ پیش از میلاد ساخته شده‌است. چغازنبیل بخش به‌جامانده از شهر دوراونتش است و در نزدیکی شهر باستانی شوش در استان خوزستان قرار دارد. این سازه در ۱۹۷۹ اولین اثر تاریخی از ایران بود که در فهرست میراث جهانی یونسکو جای گرفت. جامعه بین‌المللی برای آن ارزش استثنائی و جهانی قایل است. خاورشناسان چغازنبیل را نخستین ساختمان مذهبی ایران می‌دانند.
*
20 اردیبهشت – عبدالوهاب شهیدی – موسیقی دان، خواننده و آهنگساز در تاریخ یکم مهرماه سال 1301 در میمه استان اصفهان به دنیا آمد. او عود نواز و مدرس آواز نیز بود.او چهار روز پس از تزریق واکسن کرونا، در 20 اردیبهشت ماه 1400 درگذشت.
*
21 اردیبهشت – ناوچه کنارک – در تاریخ 21 اردیبهشت 1399 ، ناو جنگی جماران به اشتباه به ناوچه کنارک در نزدیکی بندر جاسک، شلیک کرد و موجب کشته شدن 19 ملوان و زخمی شدن 15 نفر و آسیب جدی به ناوچه شد.
21 اردیبهشت – محمدرضا باطنی – زبان شناس، فرهنگ نویس و نویسنده و مترجم معاصر ایران در تاریخ 15 دی ماه 1313 در اصفهان به دنیا آمد. بعد از انقلاب فرهنگی دانشگاه تعطیل شد ودر شهریور ماه سال 1360 به اجبار بازنشست شد. او در 21 اردیبهشت ماه سال 1400 در پی بیماری درگذشت. 
*
22 اردیبهشت – روز جهانی پرستار – روز جهانی مادر
*

25 اردیبهشت - روز بزرگداشت فردوسی
25 اردیبهشت – بابک خرمدین – در سال 1353 در تهران به دنیا آمد. او کارگردان و فیلمنامه نویس ایرانی بود. او جایزه بین المللی فیلم های انسان دوستانه را در سال 1388 دریافت کرد. بابک  در 25 اردیبهشت 1400 به دست پدر و مادرش کسته و جسدش مثله شد.
*
26 اردیبهشت – قاسم افشار ( تولد ۱۳ آبان ۱۳۳۰ در تهران – درگذشت ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۷ در تهران ) یکی از گویندگان اخبار تلویزیون بود.از ابتدای انقلاب اسلامی ایران تا انتخابات 1388 ریاست جمهوری گوینده اخبار شبکه یک سیما بود.
*

27 اردیبهشت - روز ارتباطات و روابط عمومی
27 اردیبهشت -۱۳۳۶ عباس معروفی در شهر سنگسر به دنیا آمد. نویسنده، نمایش‌نامه‌نویس، ناشر و روزنامه‌نگار معاصر ایرانی مقیم آلمان است.
27 اردیبهشت – آقامحمدخان قاجار ( تولد ۱۱۲۱ در استرآباد – درگذشت ۲۷ اردیبهشت ۱۱۷۶ در شوشا ) او نخستین پادشاه سلسله قاجار بود. او یکی از پادشاهان بی رحم ایران بود.
*

28 اردیبهشت-  روز بزرگداشت حکیم عمر خیام

28 اردیبهشت-  روز جهانی موزه و میراث فرهنگی [ 18 May ]  
*
29 اردیبهشت - جمعه ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۶ – دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ، حسن روحانی انتخاب شد. به حسن روحانی رای دادند تا ابراهیم رئیسی رای نیاورد.
29 اردیبهشت ۱۲۶۱ – محمد مصدق معروف به دکتر مصدق، میرزا محمد خان مصدق السلطنه (در دوره قاجار) که تا قبل از تصویب قانون منع استفاده از القاب با عنوان مصدق‌اُلسلطنه شناخته می‌شد به دنیا آمد.
29 اردیبهشت - فرزانه نوایی ملقب به بانوی چنگ ایران ( زاده خرداد ۱۳۳۵ در اصفهان - درگذشته در ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۳ در برگنتس اتریش ) چنگ نواز ایرانی مقیم اتریش بود.
29 اردیبهشت - غلامحسین صدیقی ( تولد۱۲ آذر  ۱۲۸۴ در تهران – درگذشت  ۲۹ اردیبهشت ۱۳۷۱ در تهران )  استاد دانشگاه تهران ، وزر پست و تلگراف ، نایب نخست وزیر در دولت مصدق بود. او از آورندگان دانش اجتماعی به ایران بود.
*
30 اردیبهشت – روز جهانی زنبور – روز ملی جمعیت
*

31 اردیبهشت- غلامرضا حسنی ( متولد ۲۹ تیر ۱۳۰۶ در بزرگ آباد ارومیه – درگذشت ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۷ در ارومیه ) امام جمعه سابق ارومیه بود. او در اوایل انقلاب محل اقامت پسر خود ( رشید حسنی ) را به کمیته انقلاب اسلامی اطلاع داد. پسر وی از اعضای چریک های فدائی خلق بود که پس از محاکمه اعدام شد.
31 اردیبهشت - جهانگیر رزمی عکاس ایرانی است که در تاریخ ۳۱ اردیبهشت ۱۳۸۶جایزه بولیتزر به او تعلق گرفت. او ۵ شهریور ۱۳۵۸ همراه با خلیل بهرامی از خلخالی اجازه گرفت تا عکس از تیرباران کردها را بگیرد. این عکس بنا به گفته رضا دقتی تکان دهنده ترین عکس در تاریخ فتوژورنالیست نامید. نام عکس جوخه آتش است.

اولین ماه از سال هجری شمسی - فروردین

1 فروردین - جشن نوروز/جشن سال نو

1 فروردین – قمر آریان ( تولد 1 فروردین ۱۳۰۱ در قوچان – درگذشت ۲۳ فروردین ۱۳۹۱ در تهران ( نویسنده ، پژوهشگر ، از نخستین زنان فارغ التحصیل دانشکده ادبیات تهران ، از نخستین استادان زن و از اعضای شورای علمی دائره المعاف اسلامی بود. وی همسر عبدالحسین زرین کوب بود.
1 فروردین 1272 – تولد قاسم غنی در سبزوار. سیاستمدار، دیپلمات، نویسنده، پزشکو ادیب ایرانی. از مهروفترین آثارش، ویرایش دیوان حافظ با همکاری مححمّد قزوینی. او 9 فروردین 1330 در سان فرانسیسکو درگذت.
1 فروردین۱۳۵۴ – تولد یوسف علیخانی در روستای میلک الموت – نویسنده و ناشر
1فروردین - بنا به درخواست رسمی رضا شاه پهلوی از اول فروردین سال ۱۳۱۴ کشورمان به جای پارس و پرشیا ، ایران نامیده شد.
1 فروردین - حاج میرزا محمدخان قاجار قوانلو کاشف‌السلطنه و مشهور به چایکار ( متولد ۱۲۴۴، تربت حیدریه - درگذشت ۱۳۰۷ کتل ملو، فارس)، دیپلمات، اصلاحگر، نویسنده، مشروطه خواه ایرانی در زمان قاجار و پهلوی بود. او اولین کسی است که چای کاری را در ایران رایج کرد و لقب « پدر چای ایران» لقب گرفت.
1 فروردین 1175 – آقامحمّد خان قاجار تاجگذاری کرد. او 27 خرداد 1176 به قتل رسید.
1 فروردین – ابوتراب خسروی – متولد 1 فروردین 1335 در فسا ،استان فارس.  نویسنده معاصر ایرانی و برنده جوایز ادبی مثل جوایز ادبی جلال آل احمد و جایزه هوشنگ گلشیری و ... است. نام تعدادی از کتابهای ابوتراب ( دیوان سومنات – اسفار کاتبان – ملکان عذاب – رود راوی – ویران )
1 فروردین 1403 - فرامرز اصلانی خواننده، ترانه ساز، آهنگساز ایرانی، در سن 78 سالگی درگذشت.
1 فروردین – تقویم شاهنشاهی - اول فروردین 1355 هجری خورشیدی، آغاز سال 2535 شاهنشاهی ایران رسمیت پیدا کرد. این تقویم در تاریخ 12 شهریور سال 1357 با تایید خود شاه لغو شد.
*

۲ فروردین- عید نوروز
۲ فروردین – روز جهانی آب – برابر با 22 مارس
۲ فروردین – ابوالحسن بنی صدر (متولد ۲ فروردین  ۱۳۱۲ ) سیاستمدار و اقتصاددان ایرانی که یک سال پس از انقلاب اسلامی اولین رئس جمهوری ایران و در خرداد ۱۳۶۰توسط مجلس شورای اسلامی از مقامش عزل شد. بنی‌صدر به همراه مسعود رجوی مرد شماره یک سازمان مجاهدین خلق از ایران خارج شد و درفرانسه به مخالفت خود با حکومت ایران ادامه داد.
۲ فروردین – داریوش شایگان ( تولد ۱۳ بهمن ۱۳۱۳ در تهران – درگذشت ۲ فروردین ۱۳۹۷در تهران ) هند شناس و اندیشمند معروف و تاثیرگذار ایرانی بود.
2 فروردین – ژیلا نقی زاده – متولد سال 1338 در تهران او داستان نویس و نمایشنامه نویس و نقاش بود. به علت ابتلا به بیماری سرطان در دوم فروردین سال 1399 درگذشت.
*

۳ فروردین - عید نوروز
۳ فروردین - مظفرالدین‌شاه قاجار( زاده ۳ فروردین ۱۲۳۲ - درگذشته ۱۲ دی ۱۲۸۵) پنجمین پادشاه ایران از دودمان  قاجار بود. او فرمان مشروطیت را امضا کرد.
*

۴ فروردین - عید نوروز
*
5 فروردین – فیروز نادری در تاریخ 5 فروردین 1325 در شیراز به دنیا آمد. او معاون پیشین مدیر کل تنظیم راهبردهای آزمایشگاهی پیش رانش جت در ناسا و مدیر کل اکتشافات منظومۀ خورشیدی ( از 15 آگوست 2011 ) بود. و در فوریه سال 2016 بازنشسته شده است. وی اکنون در سمت مشاور مدیریت در ناسا و به عنوان یک سخنران عمومی فعالیت می کند.
5 فروردین -  محمود نریمان – متولد مهرماه 1272 در تهران او از اعضای اولیه و جز موسسین جبهه ملی ایران و از یاران دکتر مصدق بود. او بعد از کودتای بیست و هشت مرداد به جنوب تبعید شد.او از تنگدست ترین وزرای دارایی بود و تا آخر عمر در تنگدستی زندگی کرد. وی در 5 فروردین 1340 در تهران درگذشت.
5 فروردین – سیل در شیراز از صبح روز دوشنبه 5 فروردین 1398 باران و تگرگ شدید باعث جاری شدن سیل در شیراز و فوت 27 نفر شد.
5 فروردین – فرزانه تاییدی – متولد سال 1324 در تهران هنرپیشه سینما و  تئاتر در تاریخ 5 فروردین 1399 در لندن درگذشت. او در فیلم « بدون دخترم هرگز» نیز بازی کرد. این فیلم ضد ایرانی و ضد اسلامی بود.
5 فروردین – رضا براهنی – ( تولد 21 آذر 1314 در تبریز – درگذشت 5 فروردین 1401در کانادا )
نویسنده و شاعر و منتقد ادبی و فعال سیاسی
*

6 فروردین - روز امید، روز شادباش نویسی

6 فروردین - زادروز آشو زرتشت
6 فروردین – ادمان آیوازیان – متولد مرداد 1311 در تهران نقاش، معمار و طراح ارمنی تبار اهل ایران ، اولین ایراتنی عضو انجمن سلطنتی نقاشان رنگ روغن انگلستان است. او در 6 فروردین 1399 در انگلستان به علت بیماری کرونا درگذشت.
6 فروردین 1401– درگذشتِ رضا تهرانچی،  کارآفرین و بنیان گذار شرکت ویتانا و بیسکویت مادر. او متولد سال 1302 بود.
*
7 فروردین – چهارشنبه 7 فروردین 1398 پاپ فرانسیس پیام تسلیت به سیل زدگان استان های گلستان و شیراز و لرستان و کرمانشاه فرستاده و با سیل زدگان اظهار همدردی کرد.
7 فروردین 1400– درگذشتِ آزاده نامداری مجری و تهیه کننده. یکی از مجریان صدا و سیما. متولد 9 آذر 1363 درشهر سنقر بود.
*

۸ فروردین - روز جهانی تئاتر [ 27 March ]  
8 فروردین  272 هجری خورشیدی – زمین لرزه شدید اردبیل 150 هزار کشته بر جای گذاشت.
8 فروردین 1400 – درگذشتِ محمّد ابوالحسنی -  متولد سال 1353 تهیه کننده و سازنده فیلمهای پویانمایی و انیمیشین بود. شناخته ترین و پربیننده ترین اثر او دیرین دیرین بود.او 8 فروردین 1400 بر اثر بیماری کرونا درگذشت.
*

10 فروردین - جشن آبانگاه
10 فروردین 1378– درگذشتِ فریدون آدمیت ( او متولد سال ۱۲۹۹در تهران است. نویسنده، تاریخ نگار و مقام عالی رتبه وزارت امور خارجه ایران بود. عمده نوشته هایش مربوط به تاریخ مشروطیت وشخصیت های مرتبط با آن بود..
*
11 فروردین 1380–  درگذشتِ محمّدباقر نیو  در سال 1288 در تهران متولد شد. او بنیانگذار صنعت کاشی و چینی سازی و ضرابخانه و نساجی جدید ایران بود.  
*

12 فروردین – این روز، روز جمهوری اسلامی ایران اعلام شد. با  2/ 98 درصد آرا
12 فروردین – محمّد ابراهیم همت متولد 12 فروردین 1334 در شهرضا او از فرماندهان موفق در جنگ ایران و عراق بود که در تاریخ 17 اسفند 1362 جزیره مجنون به شهادت رسید.
12 فروردین – کیومرث درم بخش – متولد 4 دی ماه 1324 در تهران کارگردان، نویسنده، عکاس، کاریکاتوریست ایرانی بود. او در تاریخ 12 فروردین 1399 به علت بیماری کرونا در پاریس درگذشت.
*

۱۳ فروردین - جشن سیزده به در
*
14 فروردین 1365 – درگذشتِ  آیت‌الله سید محمّدکاظم حسینی شریعتمداری. متولد 15 دی 1284در شهر تبریز. او مرجع تقلید شیعه و حامی حزب جمهوری اسلامی بود. او با ولایت فقیه مخالف بود. جامعه مدرسین حوزه علمیه قم ، او را از مرجعیت خلع و در خانه اش حبس نمود . آیت‌الله تا پایان عمر در حبس خانگی به سر برد.
14 فروردین 1365 – درگدشتِ ارسی میناسیان در رشت. موسس اولین داروخانه شبانه روزی در ایران ، اولین خانه سالمندان ومعلولین ایران در رشت و ارمنی خیر و نیکوکار ایرانی بود. او متولد سال ۱۲۸۵ در شهر رشت است.
*
15 فروردین - روز جهانی روشنگری درباره‌ی خطرات مین است. ( ۴ آوریل )
15 فروردین 1320 – درگذشتِ پروین اعتصامی ( رخشنده اعتصامی ) شاعر ایرانی. شهرت اصلی او به خاطر سبک شعری مناظره است. او زاده 25 اسفند 1285 در تبریز است.
*

17 فروردین - سروش روز،جشن سروشگان
*
18فروردین 1347 – تولدِ مهران مدیری در تهران. او هنرپیشه و کارگردان و مجری ایرانی و قدرتمندترین مرد سال 2009 ایران است.
18 فروردین 1358– امیر عباس هویدا در سال 1298 در تهران متولد شد. او سی و هفتمین نخست وزیر ایران بود و به مدت 13 سال نخست وزیر محمّدرضاشاه پهلوی بود. پس از انقلاب اسلامی دستگیر و در 18 فروردین 1358 تیرباران شد.
*

19 فروردین - روز جهانی بهداشت [ 7 April ]

19 فروردین -  فروردین روز،جشن فروردینگان
19 فروردین 1396- درگذشتِ محمّد حیدری روزنامه نگار در تهران.
*
20 فروردین 1316– تولدِ مهشید امیرشاهی – نویسنده، طنزپرداز و روزنامه نگارِ ایرانی در کرمانشاه به دنیا آمد. او در زمان انقلاب از شاپور بختیاری حمایت کرد. پس از انقلاب اسلامی، به فرانسه رفت و ساکن آنجا شد. از رمانهای معروف او« مادران و دختران چهار جلدی » را می توان نام برد.

22 فروردین – ستایش قریشی دختر بچه شش ساله افغانی تبار  ورامینی از سوی پسر هفده ساله همسایه ربوده و به قتل رسید. در تاریخ ۲۲ فروردین ۱۳۹۵
*
23 فروردین 1384-  درگذشتِ شاهرخ مسکوب پزوهشگر و مترجم و نویسنده و شاهنامه پژوه ایرانی در فرانسه. او متولد 20 دی 1304 در شهر بابل است.  
*

۲۵ فروردین - روز بزرگداشت عطار نیشابوری
*
۲۶ فروردین - عارف لرستانی ( زاده ۱۵ بهمن ۱۳۵۰–۲۶ فروردین ۱۳۹۶) در کرمانشاه، بازیگر تئاتر و تلویزیون ایران بود. با مجموعه جنگ 77 به کارگردانی مهران مدیری پا به عرصه بازیگری گذاشت و پس از آن در چندین مجموعه دیگر از جمله قهوه تلخ  با او همکاری کرد. او روز شنبه ۲۶ فروردین ۱۳۹۶ براثر ایست قلبی درگذشت.
۲۶ فروردین ۱۳۹۶- سیل در آذرشهر و حومه اش موجب تلفات و مرگ و میر شد.
۲۶ فروردین ۱۳۹۶ – کیومرث منشی زاده شاعر پیشکسوت درگذشت. ( متولد ۱۳۱۷- جیرفت )
*
27 فروردین – احمد اقتداری در سال 1304 در گراش در فارس به دنیا آمد. او آموزگار، وکیل دادگستری، نویسنده و مورخ و جغرافی دان و رئیس دفتر مطالعات خلیج فارس بود. او معروف به « پدر مطالعات خلیج فارس » است. وی در تاریخ 27 فروردین سال 1398 در تهران درگذشت.
27 فروردین – زمین لرزه سراوان در استان سیستان و بلوچستان – در سال 1392 این زمین لرزه در ابوظبی و دوهه و منامه و هند و عربستان نیز احساس سد و تلفات جانی نداشت. فقط خانمی که برای جمع آوری گیاهان دارویی به کوه رفته بود جان خود را از دست داد.
27 فروردین – نادر دست نشان – متولد سوم خرداد 1339 بازیکن سابق و مربی فوتبال و زننده بیشترین گل های متوالی در لیگ برتر فوتبال ایران بود. او در 27 فروردین 1400 به علتبیماری کرونا درگذشت.
*

۲۹ فروردین - روز ارتش جمهوری اسلامی ایران
۲۹ فروردین - سید علی خامنه ای در مشهد به دنیا آمد. (۲۹ فروردین ۱۳۱۸ )
*
۳۰ فروردین – مهدی باکری ( تولد ۳۰ فروردین ۱۳۳۳ در میاندوآب - شهادت  ۲۵ اسفند ۱۳۶۳ در جزیره مجنون ) او در عملیات بدر کشته و حسدش در دحله ناپدید شد.
*
31 فروردین – منیر شاهرودی فرمانفرمائیان – در سال 1301 در قزوین به دنیا آمد. او نقاش و جمع آوری کننده هنرهای مردمی بود. منیر بدون شک هندسه‌گراترین هنرمند عصر حاضر ایران است که مجموعه آثارش در بیش از نیم قرن، پیوسته میان اشکال منظم و ریتمیک هنرهای سنتی و رویکردهای انتزاعی مدرنیستی سیر کرده‌است. پس از انقلاب خانه و بسیاری از آثارش مصادره شد. او راهی نیویورک شد. در سال 2015 یکی از 100 زن بی بی سی شد. منیر فرمانفرمائیان در 31 فروردین 1398 در تهران درگذشت.

 

دوازدهمین ماه از سال شمسی - اسفند ماه

اسفند ماه

1 اسفند - نازنین نظام شهیدی ( ۱ اسفند ۱۳۳۳–۲۸ دی ۱۳۸۳) شاعر معاصر ایرانی بود. او عضو هیئت داوران  جایزه شعر امروز ایران بود. نازنین نظام شهیدی با انتشار مجموعه شعر بر سه شنبه برف می‌بارد به شاعر سه‌شنبه‌ها معروف شد.
1 اسفند – عمران صلاحی ( تولد ۱ اسفند ۱۳۲۵ – درگذشتهٔ ۱۱ مهر۱۳۸۵ ) شاعر ، نویسنده ، طنزنویس و مترجم ایرانی بود.
1 اسفند- عهدنامه ترکمانچای۱ اسفند ۱۲۰۶ (۲۱ فوریه ۱۸۲۸) این عهدنامه در دورۀ قاجار بین ایران و روسیه امضا شد. طی این عهدنامه، قلمرو خانات ایروان و نخجوان از ایران گرفته و به روسیه واگذار شد. ایران حق کشتی رانی در دریای ملزندران را از دست داد و مجبور به پرداخت 10 کرور تومان به عنوان غرامت به روسیه شدو روسیه نیز متعهد شد که از ولیعهد وقت « عباس میرزا» حمایت کند.
1 اسفند – شمس الدین عراقی در اول اسفند 1336 در شهر سمنان به دنیا آمد. شاعر معاصر و علاقمند به شعر و ادب کهن
*
3 اسفند - روز جهانی زبان مادری بیست و یک فوریه
3 اسفند - پرفسور محمود حسابی –متولد سوم اسفن 1208 در تهران – درگذشت دوازده شهریور 1371 درژنو – فیزیکدان ، سناتور ، بنیانگذار فیزیک دانشگاهی در ایران، وزیر آموزش و پرورش در کابینه مصدق

*

5 اسفند - جشن اسفندگان(سپندارمذگان) روز عشق

5 اسفند روز بزرگداشت زمین و بانوان

5 اسفند روز بزرگداشت خواجه نصیر الدین طوسی و روز مهندس
5 اسفند 1400 – روسیه به اکراین حمله کرد.
*
۶ اسفند – تاسیس نیروی هوایی ایران – در تاریخ ۶ اسفند ۱۳۰۳ خورشیدی مطابق با۲۵ فوریه ۱۹۲۵ میلادی اولین گروه خلبانان آموزش دیده وارد عملیات شدند.
*

۷ اسفند -  سالروز استقلال کانون وکلای دادگستری و روز وکیل مدافع
۷ اسفند -  علی اکبر دهخدا – زاده ۱۲۵۷ در تهران - درگذشت ۷ اسفند ۱۳۳۴ تهران -ادیب، لغت‌شناس، سیاست مدار وشاعر ایرانی است. او مؤلف و بنیان‌گذارلغت نامه دهخدا نیز بوده است.
*
۸ اسفند – سال 1395 فیلم فروشنده – اصغر فرهادی برنده اسکار بهترین فیلم خارجی زبان شد. 26 فوریه 2017
8 اسفند – امیرحسین آریان پور – در تاریخ هشتم اسفند سال 1303 در تهران به دنیا آمد. او پژوهشگر و جامعه شناس و فرهنگ نویس و استاد دانشگاه و نویسنده ایرانی بود.وی در تاریخ 8 مرداد 1380 درگذشت.
*
9 اسفند – محمود خیامی – متولد دی ماه 1308 در مشهد 9 اسفند ماه 1398 در لندن درگذشت. او کارآفرین و از عمده ترین صاحبان صنایع ایران بود.( شرکت های ایران ناسیونال – ایران خودرو – بانک صنعت و معدن – فروشگاه زنجیره ای کوروش  - مبلیران )
*
‎۱۰ اسفند ۱۳۷۵-  زمین‌لرزه اردبیل- شمار کشتگان زلزله حدود ۱۱۰۰ نفر بوده‌است.تعداد زخمیان ۲۶۰۰ نفر برآورده شده‌است.بی‌خانمان شدگان نیز ۳۶۰۰۰ نفر اعلام شده‌است. ( ساعت ۱۲:۵۷:۱۸ – مطابق با ۲۸ فوریه ۱۹۹۷ میلادی )
10 اسفند – روز عدم تبعیض ( اول مارس )
*
۱۱ اسفند – کریم خان زند ( تولد ۱۰۸۳ خورشیدی در روستای پری ملایر – در گذشت ۱۱ اسفند ۱۱۵۷ در شیراز ) اولین شاه سلسله زند بود.
11 اسفند – سیامند رحمان متولد اول فروردین 1367 در اشنویه در تارخ 11 اسفند 1398 به علت ایست قلبی در اشنویه  درگذشت. او ورنه بردار سنگین وزن ایرانی بود. او دارنده پنج مدال طلا و یک مدال نقره بود. نام او با توجه به ثبت وزنۀ 310 کیلوگرمی در سال 2016 در کتاب رکوردهای گینس به ثبت رسیده است.
*
۱۲ اسفند - زاد روز بیژن ترقی (۱۲ اسفند ۱۳۰۸ - ۵ اردیبهشت ۱۳۸۸) شاعر و ترانه‌سرای ایرانی
۱۲ اسفند – سید محمد میرمحمدی  متولد 12 اسفند 1327 در قم در تاریخ 12 اسفند 1398 در تهران به علت بیماری کرونا درگذشت. او سیاستمدار و عضو حقیقی شورای مصلحت نظام بود.
*
14 اسفند - روز احسان و نیکوکاری
۱۴ اسفند ۱۳۴۵ – محمد مصدق درگذشت.
*
۱۵ اسفند – آلنوش طریان ( تولد ۱۸ آبان ۱۲۹۹  در شهر تهران -  درگذشته ۱۵ اسفند ۱۳۸۹ در شهر تهران) فیزیکدان  ایرانی ارمنی تبار معروف به مادر نجوم و بانوی اختر فیزیک ایران

۱۵ اسفند -  روز درختکاری – ۵ مارس
۱۵ اسفند -  حسین شیخ الاسلام متولد هشتم آذر 1331 اصفهان در تاریخ 15 اسفند 1398 در تهران به علت بیماری کرونا درگذشت. او سیاستمدار و از اعضای دانشجویان پیرو خط امام و گروگان گیر سفارت امریکا در سال 1358 بود.
*
۱۷ اسفند – روز جهانی فوتبال زنان - ۷ مارس
۱۷ اسفند – فاطمه رهبر متولد سال 1343- سیاستمدار و نماینده مجلس بود. از حامیان محمود احمدی نژاد بود. او در تاریخ 17 اسفند 1398 به علت بیماری کرونا درگذشت.
17 اسفند – هوشنگ ظریف موسیقی دان و نوازنده تار در 17 اسفند 1398 در سن 71 سالگی با سکته قلبی درگذشت.
*

۱۸ اسفند - روزجهانی زنان [ 8 March ]
۱۸ اسفند  - سیمین دانشور درگذشت .سال ۱۳۹۰ خورشیدی
*
19 اسفند– سید جمال الدین اسدآبادی در سال 1217 خورشیدی به دنیا آمد.اندیشمند سیاسی و مبلغ اسلامی بود. اولین متفکر مدرن و فعال اجتماعی بود که نسبت به بیماری‌های اجتماعی جوامع مسلمان و ضعف‌های موجود در آن هشدار داد؛ و در مقابل قدرتهای غربی اسلام گرائی را تبلیغ نمود. تأثیر او بر کشورهای اسلامی، مخصوصاً افغانستان، ایران و مصر شایان توجه است. او از چشم ناصرالدین افتاد و از ایران اخراجش کردند. وی در تاریخ 19 اسفند ماه سال1275 در استانبول با بیماری سرطان درگذشت.
19 اسفند – محمدرضا راه چمنی متولد سال 1334 روستای راه چمن سبزوار ، او پزشک و سیاستمدار و چند دوره نماینده مجلس شورای اسلامی از حوزه انتخابی سبزوار بود. او در 19 اسفند 1398 بر اثر بیماری کرونا درگذشت.
*
۲۰ اسفند – احمد کسروی سیّد احمد حکم آبادی در تاریخ هشتم مهرماه سال 1269 خورشیدی در تبریز به دنیا آمد. او تاریخ نگار، زبان شناس، حقوقدان و اندیشمند بود. او در تاریخ 20 اسفند 1324 به ضرب گلوله و چاقو توسط گروه فدائیان اسلام کشته شد.
۲۰ اسفند – منصور نریمان- در تاریخ 20 اسفند سال 1314 در مشهد به دنیا آمد. او نوازندۀ بربط . آهنگساز . ردیف دان و پژوهشگر موسیقی سنتی ایران بود.در ایران از وی به عنوان پدر عود یاد می کنند. منصور نریمان در تاریخ 23 تیرماه سال 1394 در تهران درگذشت.
*
۲۳ اسفند -  ویدا حاجبی تبریزی درگذشت. (۲۳ اسفند ۱۳۹۵ مطابق با 13 مارس ) - کتاب دو جلدی "داد بیداد" - کتاب "یادها"
۲۳ اسفند - علی معلم ( متولد آذر ۱۳۴۱ - درگذشت ۲۳ اسفند ۱۳۹۵مطابق با 13 مارس )
23 اسفند – ساواک یعنی سازمان اطلاعات و امنیت در سال 1335 تشکیل شد. این سازمان در 17 بهمن 1357 منحل شد.
23 اسفند – ناصر شعبانی از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران در 23 اسفند 1398 به علت بیماری کرونا درگذشت.
*
24 اسفند – رضا شاه پهلوی -  در 24 اسفند 1256 به دنیا آمد. او موسس سلسلۀ پهلوی بود. رضا شاه در 4 مرداد 1323 در تبعید درگذشت.
*

۲۵ اسفند - پایان سرایش شاهنامه
۲۵ اسفند – روز پروین اعتصامی
۲۵ اسفند - بمباران حلبچه توسط عراق در سال 1366
۲۵ اسفند - هوشنگ گلشیری  در اصفهان به دنیا آمد. ۱۶ خرداد ۱۳۷۹ در بیمارستان ایران‌مهر تهران درگذشت. او نویسنده معاصر و سردبیر مجله کارنامه بود. وی از تأثیرگذارترین داستان‌نویسان معاصر زبان فارسی بود.
۲۵ اسفند - گاهشماری شاهنشاهی در ۲۵ اسفند ۱۳۵۴ در پی جلسهٔ مشترک مجلس شورای ملی و مجلس سنا، به عنوان تاریخ رسمی کشور ایران اعلام شد.
۲۵ اسفند – سید احمد خمینی سومین فرزند پسر ایت الله خمینی در تارخ 25 اسفند 1373 در سن 49 سالگی درگذشت.
25 اسفند – مهدی سمسارزاده  در تاریخ 25 اسفند 1307 در بوشهر به دنیا آمد. او مترجم و از پیشگامان روزنامه نگاری نوین بود . او 25 دی ماه 1383 در پاریس کشور فرانسه درگذشت.
کتاب (عطر، قصۀ یک آدمکش اثرپاتریک زوسکیند – آلمانی ) و بیشتر کتابها را او به زبان فارسی ترجمه کرده است.
*
26 اسفند – فریبرز رئیس دانا – متولد سال 1327 اقتصاددان، استاد دانشگاه ، زندانی سیاسی، فعال حقوق بشر ، عضو کانون نویسندگان . در 26 اسفند 1398 بر اثر ابتلا به بیماری کرونا در تهران درگذشت.
26 اسفند – سیدهاشم بطحائی گلپایگانی متولد سال 1320 در گوگد گلپایگان روحانی شیعه ایرانی و نماینده سابق مجلس شورای اسلامی در 26 اسفند 1398 به علت ابتلا به بیماری کرونا در قم درگذشت.
26 اسفند – زینب پاشا – زینب پاشا در سال 1209 در تبریز به دنیا آمد. زنی سیاستمدار و آزادیخواه بود. او در 26 اسفند سال 1299 در کربلا درگذشت.
*
۲۷ اسفند - عبدالحسین زرکوب خوانساری ( تولد ۲۷ اسفند۱۳۰۱ در بروجرد – درگذشت ۲۴ شهریور۱۳۷۸ در تهران ) ادیب، تاریخ نگار، منتقد ادبی، نویسنده مترجم معروف ایران بود.
*
28 اسفند – عبدالکریم قریب گرگانی– پدر زمین شناسی ایران و موسس دانشگاه اراک،  در 28 اسفند سال 1291 در تهران به دنیا آمد. او در 17 بهمن سال 1381 در اثر سکته قلبی درگذشت.
*

۲۹ اسفند - روز ملی شدن صنعت نفت ایران
۲۹ اسفند – اسماعیل نواب صفا ( تولد ۲۹ اسفند ۱۳۰۳ در کرمانشاه – درگذشت ۱۹ فروردین ۱۳۸۴ در تهران ) نویسنده ، شاعر ، ترانه سرا ، محقق معروف ایرانی
29 اسفند - سیل در استان گلستان باعث مرگ 7 نفر و خسارت شدید به خانه ها و مردم شد.شهرهای آق قلا، گمیشان ، گنبدکاووس و ترکمن بیشترین خسارت را دیدند.
29 اسفند – حمید کهرام -  متولد سال 1337 در اهواز او دامپزشک و استادیار پردیس کشاورزی و نماینده مجلس از حومه اهواز در دور ششم بود. وی در تاریخ 29 اسفند 1398 به علت بیماری کرونا درگذشت.