۱۴۰۴ اسفند ۲۵, دوشنبه

پنجمین ماه از سال هجری شمسی - مرداد

مرداد ماه

*
1مرداد - دو واگن قطار مسافربری اهواز - مشهد روز یکشنبه (۲۳ ژوئیه / ۱ مرداد 1396 ) در مسیر راه آهن ناحیه زاگرس از خط خارج و موجب مسدود شدن راه آهن تهران - جنوب شد.
*
2 مرداد - مرتضی نی‌داوود (متولد ۱۲۷۹در شهر اصفهان – درگذشته در تاریخ ۲ امرداد ۱۳۶۹در سانفرانسیسکو)  او از نوازندگان برجستهٔ ایرانی بود. او در خانواده‌ای یهودی و دوستدار موسیقی پرورش یافت.
2 مرداد – احمد شاملو ( تولد ۲۱ آذر ۱۳۰۴– درگذشت ۲ مرداد ۱۳۷۹ ) متخلص به الف . بامداد – شاعر ، نویسنده ، پژوهشگر ، روزنامه نگار ، مترحم و فرهنگ نویس ایرانی
2 مرداد – دومین انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران. ۲
مرداد ۱۳۶۰ بعد از بنی صدر که محمد علی رجائی رئیس جمهور شد.
*
4 مرداد 1256– تولد رضا شاه پهلوی در آلاشت – او چهارم مرداد 1323 در ژوهانسبورگ افریقای جنوبی  در تبعید درگذشت.
4
مرداد - نخستین خانه امن ویژه زنان مورد خشونت قرار گرفته صبح چهارشنبه (۲۶ ژوئیه/ ۴ مرداد 1396) توسط انوشیروان محسنی بندپی، رئیس سازمان بهزیستی افتتاح شد. این خانه با متراژ ۳۰۰ متر ظرفیت پذیرش پنج زن در معرض خشونت و آسیب دیده و یا زنان در شرف طلاق آسیب دیده همراه با یک فرزند را دارد.
*
5
مرداد – محمدرضا شاه – ( زاده ۴ آبان ۱۲۹۸ در تهران – در گذشته ۵ مرداد ۱۳۵۹ در قاهره ) دومین و آخرین شاه سلسله پهلوی در قاهره درگذشت.
5 مرداد ۱۳۵۸  - نخستین نماز جمعه تهران به امامت آیت الله محمود طالقانی
5 مرداد - ماه‌گرفتگی ۲۷ ژوئیه ۲۰۱۸(برابر با ۵ مرداد ۱۳۹۷)، یک ماه گرفتگی کلی بود که در بیشتر نقاط کره زمین ، از جمله ایران و آلمان ( بجز ایسلند و گرینلند و شمال غرب آمریکای جنوبی، تمام آمریکای مرکزی و شمالی، شمال و شمال شرق روسیه) در همه جا دیده شد.
 *
6 مرداد - روز ترویج آموزش های فنی و حرفه ای
6 مرداد 1368 – پنجمین دوره انتخابات ریاست جهموری اسلامی ایران. هاشمی رفسنجانی به عنوان چهارمین رئیس جمهوری اسلامی ایران ، انتخاب شد.
6 مرداد 1329 – تولد شهیار قنبری، ترانه سرا، شاعر، آهنگساز، خواننده ایرانی ساکن امریکا

*

7
مرداد - مرداد روز،جشن مردادگان
7مرداد ۱۳۸۴ - شیخ محمّد تقی بهلول گنابادی، مشهور به شیخ بهلول یا علامه بهلول از عارفان و فقهای معروف ایران بود. هنگام درگذشت 105 سال سن داشت.
7 مرداد - مدیا کاشیگر مترجم ایرانی در روز شنبه (۲۹ ژوئیه/۷ مرداد) در بیمارستان امام خمینی تهران به علت بیماری ریوی درگذشت. مهدی کاشیگر متولد سال ۱۳۳۵ بود.
7مرداد – درگذشت شهاب الدین یحیی بن حبش بن امیرک ابوالفتوح سهروردی، ملقب به شهاب‌الدین، شیخ اشراق، شیخ مقتول و شیخ شهید . شیخ فیلسوف نامدار ایرانی اهل سهرورد از توابع منطقه گروس بود. درگذشت ۲۹ ژوئیه   ۱۱۹۱ میلادی
*
8
مرداد - روز بزرگداشت شیخ شهاب الدین سهروردی
8 مرداد – محمود جهان ( متولد سال ۱۳۳۰خورشیدی در شهر آبادان – درگذشت ۸ مرداد ۱۳۹۶در ماهشهر).از خواننده گان معروف موسیقی محلی و بندری جنوب ایران بود.
8 مرداد – محسن چاوشی در تاریخ ۸ مرداد ۱۳۵۸ در خرمشهر به دنیا آمد. او  موسیقی دان، آهنگساز، ترانه سرا، خواننده، تنظیم کننده سبک پاپ و راک در ایران است.
*
9 مرداد - محمّد نوری (زادهٔ ۱ دی ۱۳۰۸–درگذشتهٔ ۹ مرداد ۱۳۸۹) خواننده ایرانی بود. محمد نوری موسیقی را زبانی جهانی و از آن تمام اقوام و ملت‌های روی زمین می‌دانست و از همین رو به اقتباس و الهام از هنر کلاسیک غرب معتقد بود.او برنده جایزه «خورشید طلایی» (۵۰ سال صدای متفاوت و ماندگار) در سال ۷۸ از جشنواره مهر و دارای مدرک درجه یک هنری خوانندگی از شورای عالی ارزیابی کشور و وزارت ارشادبود. وی در سال ۱۳۸۵ (چند سال پیش از مرگش) به عنوان چهرهٔ ماندگار برگزیده شد. محمد نوری یکی از شاگردان مرحوم فاخره صبا بود.
9 مرداد – سالروز اهدای خون
9 مرداد - کشتار حجاج ایرانی در مکه  در روز ۹ مرداد ۱۳۶۶برابر با (  ۳۱ ژوئیه ۱۹۸۷ )
9 مرداد – شیخ فضل الله نوری ( تولد سوم دی ماه 1222 در لاشک مازندران – درگذشت ۹ مرداد ۱۲۸۸ در تهران ) مجتهد شیعه بود که با قانون اساسی مخالف بود و سرانجام توسط یپرم خان دستگیر و در میدان توپخانه تهران به دار آویخته شد.
*
10 مرداد
1319 – تولد محمود دولت آبادی در دولت‌آباد سبزوار متولد شد. او نویسندۀ توانا و فیلمنامه نویس ایرانی است. معروفترین کتابش کلید می باشد.
10 مرداد - کوچر بیرکار، ریاضیدان کرد ایرانی، یکی از چهار برنده مهم‌ترین جایزه ریاضی جهان به نام فیلدز است. این جایزه هر چهار سال یک بار تقدیم می‌شود. برندگان جایزه چهارشنبه (اول اوت برابر ۱۰ مرداد 1397) جوایز خود را در ریودوژانیرو، برزیل، دریافت کردند.
10 مرداد – جشن چلّۀ تابستان

*

13 مرداد – سید علی حسینی سیستانی ( تولد ۱۳ مرداد ۱۳۰۹ در مشهد) مرجع تقلید شیعه  و مجتهد است. او ساکن نجف اشرف است.
13 مرداد – محمدرضا نوایی 10 آذر 1327 در تهران به دنیا آمد. او کشتی گیر و مربی کشتی بود. در قهرمانی 1973 جهان و بازی های آسیایی 1974 مدال برنز دریافت کرد. وی در 13 مرداد 1399 در تهران درگذشت.
*

14 مرداد - صدور فرمان مشروطیت که مظفرالدین شاه قاجار امضا کرد.
14 مرداد - حسین پناهی در سن 48 سالگی درگذشت ( متولد ۱۳۳۵ در دژکوه – درگذشت۱۴ مرداد ۱۳۸۳در تهران )
*

15 مرداد  - شاپور بختیاری ( تولد ۴ تیر ۱۲۹۳ شهر کرد – درگذشت ۱۵ مرداد ۱۳۷۰ پاریس ) سیاستمدار ، عضو اخراج شده جبهه ملی ، دبیرکل حزب ایران و آخرین نخست وزیر قبل از انقلاب اسلامی ایران بود. در ۱۵ مرداد ۱۳۷۰ (برابر با ۶ اوت ۱۹۹۱) او و منشی اش کتیبه سروش در خانه مسکونی بختیار به قتل رسیدند.
*
16
مرداد – دکتر عبدالحسین نوایی ( متولد ۱۶ مرداد ۱۳۰۲– درگذشته ۱۸ مهر ۱۳۸۳) استاد دانشگاه، نویسنده، تاریخ‌نگار، نسخه‌شناس و ازچهره های ماندگار ایران است.
*

17 مرداد - روز خبرنگار به احترام محمود صارمی روزنامه‌نگار کشته شده در کشتار افغانستان، روز ۱۷ مرداد در تقویم ایرانی روز خبرنگار نام گرفته است.
17 مرداد - کشتار دیپلمات‌های ایرانی در کنسولگری افغانستان روز ۱۷ مرداد ۱۳۷۷ (۰۸ اوت ۱۹۹۸) در کنسولگری ایران در مزار شریف توسط نیروهای طالبان.
اسامی کشته شده گان:
ناصر ریگی – محمد ناصر ناصری – نورالله نوروزی – رشید پاریاوفلاح – مجید نوری نیارکی – کریم حیدریان – محمدعلی قیاسی – حیدرعلی باقری – محمود صارمی
17 مرداد – سید ابوالقاسم موسوی خویی ( تولد ۲۸ آبان ۱۲۷۸ در خوی – درگذشت ۱۷ مرداد۱۳۷۱ در کوفه ) او از تاپیرگذارترین و پرمقلدترین مرجع شیعه بود. در جنگ ایران و عراق بی طرف ماند و به غیرنظامیان هر دو طرف کمک کرد. از پول خمس حوزه های علمیه ساخت و کمک های بشردوستانه انجام داد.
17 مرداد – ماه چهره خلیلی – او در 25 دی ماه سال 1355 در تهران متولد شد. او هنرپیشه سینما و تلویزیون بود. در 17 مرداد 1399 به علت بیماری لوزالمعده در لندن درگذشت.

*

19 مرداد – امیرهوشنگ ابتهاج (ه . الف . سایه ) در شهر کلن آلمان درگذشت ( 19 مرداد 1401 )
*

20 مرداد - عباس زریاب خویی در ۲۰ مرداد ۱۲۹۸ خورشیدی در شهرخوی به دنیا آمد. وی مورخ ، نسخه شناس ، ادیب ، نویسنده و مترجم ایرانی بود. عباس زریاب در ۱۴ بهمن ۱۳۷۳ در سن ۷۵ سالگی در بیمارستان دی تهران درگذشت.
*  

21 مرداد -  شنبه ۲۱ مرداد ۱۳۹۱ زلزله ورزقان ، اهر و هریس را لرزاند و موجب مرگ 306 نفر در آذربایجان غربی شد. برابر با ۱۱ اوت ( آگوست ) ۲۰۱۲ 
21 مرداد – نیر سعیدی میرفخرایی – نویسنده و مترجم و شاعر و روزنامه نگار ایرانی در سال 1299 به دینا آمد. او دو دوره نماینده مجلس شورای ملی و از اعضای موسس شورای عالی جمعیت زنان بود. وی 21 مرداد سال 1370 در سفر به فرانسه برای دیدار فرزندانش درگذشت. از آثار وی « ترجمه قصه های لافونتن که جایزه یونسکو را دریافت کرد. شطرنج باز و کازانوا» است.
 *
22
مرداد  - ۲۲ مرداد ۱۳۵۰ بحرین از ایران جدا شد.
22
مرداد  - روز جهانی چپ دستان (۱۳ اوت ، آگوست )
*

23 مرداد - روز جهانی چپ دست ها [ 13 August ]  
23 مرداد – علی حاتمی ( متولد ۲۳ مرداد ۱۳۲۳در تهران – درگذشت ۱۵ آذر ۱۳۷۵تهران ) کارگردان ، فیلمنامه نویس و تهیه کننده سینما بود.
23 مرداد - محمدعلی فلاحتی‌نژاد وزنه بردار ایرانی که در مسابقات جام جهانی ۲۰۰۳ در وزن ۷۷ کیلوگرم مدال طلا را به دست آورد. ( متولد ۲۴ تیر ۱۳۵۵ – درگذشت ۲۳ مرداد ۱۳۹۶) بر اثر نارسائی کلیه
*

24 مرداد – محمدتقی جعفری – ( تولد ۲۴ مرداد ۱۳۰۴ در تبریز – درگذشت ۲۵ آبان ۱۳۷۷  در انگلستان ) مفسر نهج البلاغه – فیلسوف – مولوی شناس ایرانی بود.
*
26 مرداد – نخستین گروه اسرای جنگی ایران و عراق ، آزاد و وارد خاک ایران شدند. (۲۶ مرداد ۱۳۹۶ خورشیدی – برابر با ۱۹۹۰ میلادی )
26 مرداد – عزت الله انتظامی ( تولد ۳۱ خرداد ۱۳۰۳ در سنگلج تهران – درگذشت ۲۶ مرداد ۱۳۹۷ در تهران ( بازیگر تئاتر و سینما و تلویزیون بود. او لقب آقای سینما گرفته بود.
26
مرداد – سید ضیائ الدین دری ( تولد ۲۹ تیر ۱۳۳۲ - درگذشت۲۶ مرداد ۱۳۹۷) کارگردان ، نهیه کننده و نویسنده ایرانی. از جمله کارهای او سریال تلویزوینی کلاه پهلوی – کیف انگلیسی
26 مرداد – بهمن مفید – گوینده عروسکی، نوازنده، خواننده، بازیگر بود. بهمن مفید برادر بیژن مفید، اردوان مفید و هنگامه مفید است. او در 26 مرداد 1399 به علت بیماری سرطان ریه درگذشت.
26 مرداد – فرشته طائرپور – در تاریخ 16 بهمن 1331 در تهران به دنیا آمد. فیلمساز، تهیه کننده و نویسنده داستان کودک ایرانی بود. در 26 مرداد 1400 بعه علت بیماری کرونا درگذشت.
 *
27 مرداد - محمد غفاری معروف به کمال‌المُلک تقاش معروف ایرانی بود  او در سال ۱۲۲۴ خورشیدیدر کاشان به دنیا آمد. وی یکی از مشهورترین و پرنفوذترین شخصیت‌های تاریخ هنر معاصر ایران است. کمال الملک در تاریخ ۲۷ مرداد ۱۳۱۹خورشیدی در نیشابور درگذشت.
27 مرداد – پرویز کردوانی – او در سال 1310 در مندوک ِ گرمسار به دنیا آمد. وی جغرافی دان ایرانی و دارنده مدال ملی و نشان دانش در ایران بود.او چهره ماندگار در زمینه جغرافیاست. او در 27 مردادماه 1400 درگذشت.
*

28 مرداد-  سالروز کودتای 28 مرداد علیه دولت دکتر محمد مصدق

28 مرداد - سال ۱۳۵۷ سالروز فاجعه آتش زدن سینما رکس آبادان
28 مرداد – مسعود بهنود نویسنده ، روزنامه نگار ، بازیگر و فیلمساز ایرانی متولد ۲۸ مرداد ۱۳۲۵ خورشیدی است.
28
مرداد - آیت‌الله طالقانی در اولین جلسه ی افتتاحیه مجلس خبرگان (۲۸ مرداد 1358) در میان تعجب حاضرین به جای نشستن بر روی صندلی‌های مجلس بر روی زمین نشست. وی معتقد بود کسی که روی این صندلی‌های راحت نشست نمی‌تواند قانونی بنویسد که بدرد روی زمین‌نشستگان بخورد.
28 مرداد – محمد علی تسخیری – روحانی، نماینده استان تهران در پنجمین دوره محلس خبرگان رهبری ، رئیس پیشین مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و نماینده سابق استان گیلان در دوره سوم محلس خبرگان رهبری بود. او در 28 مرداد سال 1399 به علت عارضه قلبی درگذشت.
او در سال 1349 به علت فعالیت های سیاسی بر علیه حکومت عراق از این کشور اخراج شد. متولد نجف بود.
*
30 مرداد – اجباری شدن نام خانوادگی در زمان رضاشاه پهلوی در ایران در  سال  ۱۳۱۳ هجری خورشیدی
30 مرداد – علامه محمدرضا حکیمی – در تاریخ 14 فروردین سال 1314 در مشهد به دنیا آمد. او عالم و فیلسوف و فقیه و مجتهد و متفکر و نویسنده ایرانی بود. وی در 31 مرداد ماه 1400 درگدشت.
*

31 مرداد - پس از سال‌ها تلاش زنان و برابری‌خواهان هند برای لغو قانون "سه‌طلاقه" سرانجام روز سه‌شنبه ۲۲ اوت 2017 (۳۱ مرداد۱۳۹۶ خورشیدی) دادگاه عالی این کشور رأی به توقف اجرای این قانون داد. این خبر یک پیروزی بزرگ برای زنان مسلمان هندوستان به شمار می‌رود که سال‌ها برای تغییر قانون طلاق در جهت برابری جنسیتی تلاش کرده‌اند
.
 

چهارمین ماه از سال هجری شمسی

 تیرماه

1 تیر - جشن آب پاشونک، جشن آغاز تابستان

1 تیر - روز اصناف
1 تیر – محمدعلی شاه قاجار – او در اول تیرماه سال 1250 خورشیدی درتبریز به دنیا آمد.ششمین پادشاه از دودمان قاجار بود. مجلس را به توپ بست و بعد از موفّقیت مشروطه خواهان به سفارت روسیه پناهنده شد. او در پاریس به علت ابتلا به بیماری دیابت درگذشت.
*
2 تیر - ۱۳۲۶ - میرزا جهانگیر خان شیرازی مدیر روزنامه صور اسرافیل در تاریخ 2 تیرماه سال 1327 به دستور محمدعلی شاه قاجار اعدام شد. ۲
2 تیر
- حاجی میرزا نصرالله ملک‌المتکلمین – او یکی از واعظان مشروطه خواه بود. در باغ شاه به دستور محمدعلی شاه به قتل رسید.
2 تیر – ابوعلی سینا نام اصلی حسین ابن عبدالله بن حسن بن علی سینا در سال 359 هجری شمسی در بخارا به دنیا آمد. او پزشک، ریاضی دان ، منجم، فیزیک دان، شیمی دان، روانشناس، فیلسوف، دانشمند، شاعر، جغرافی دان، زمین شناس بود. ابوعلی سینا در تاریخ 2 تیر سال 416 در همدان درگذشت.
2 تیر
- صمد بهرنگی ( تولد ۲ تیر ۱۳۱۸ در شهر تبریز – درگذشت  ۹ شهریور ۱۳۴۷در ارسباران ) او معلم و نویسنده کتاب کودکان و مترجم و محقق فولکلور آذربایجان بود. 
*

3 تیر - کورش اسدی –  او در تاریخ 18 مرداد 1343 در آبادان به دنیا آمد. نویسنده داستان کوتاه، ویراستار و مدرس داستان نویسی بود. اونگاهی جدّی به داسنان کوتاه داشت. وی در تاریخ سوم تیرماه سال 1396 در تهران درگذشت.
*

4 تیر -
سید محمد حسین مهدوی ملقب به سید مصلح الدین مهدوی ( زادهٔ ۱۲۹۴ خورشیدی - درگذشت ۴ تیر ۱۳۷۴ در  اصفهان ) نویسنده، پژوهشگر، تاریخ‌نگار، محقق، مدرس، مولف و سرگذشت نگار ایرانی بود.
4 تیر –  شاپور بختیاری ( تولد ۴ تیر ۱۲۹۳ شهر کرد – درگذشت ۱۵ مرداد ۱۳۷۰ پاریس ) سیاستمدار ، عضو اخراج شده جنهه ملی ، دبیرکل حزب ایران و آخرین نخست وزیر قبل از انقلاب اسلامی ایران بود. در ۱۵ مرداد ۱۳۷۰ (برابر با ۶ اوت ۱۹۹۱) او و منشی اش کتیبه سروش در خانه مسکونی بختیار به قتل رسیدند.
4 تیر – ایران و پرتغال ۱۳۹۷- با نتیجه بازی یک بر یک مساوی شدند. ( دربازی های جان جهانی 2018 ) زننده پنالتی در دقیقه نود توسط انصاری فرد. دروازه بان قوی ایران بیرانوند
4 تیر – افتخار ده ده بالا معروف به مهستی ( تولد
۲۵ آبان سال ۱۳۲۵ درتهران – درگذشت ۴ تیر  ۱۳۸۶ در سانتاروزا امریکا ) خواننده موسیقی کلاسیک و پاپ ایرانی بود. او بیشتر از 200 ترانه در سبک های مختلف خواند.
*

6 تیر - روز جهانی مبارزه با مواد مخدر [ 26 June ]
6 تیر - سید علی خامنه ای در تاریخ 6 تیرماه 1360 به هنگام سخنرانی در مسجد ابوذر تهران بر اثر انفجار بمبی که در ضبط صوت گذاشته بودند زخمی و از ناحیه دست فلج شد
6 تیر – علی کسمائی ( متولد اول مهرماه ۱۲۹۴در تهران – درگذشت ۶ تیر۱۳۹۱ ذز تهران) مدیر دوبلاژ، کارگردان، روزنامه نگارو ملقب به پدر دوبله ایران است. 
*

7 تیر -  سید محمد حسین بهشتی ( زاده ۲ آبان ۱۳۰۷در اصفهان – درگذشت ۷ تیر ۱۳۶۰ در تهران ) نخستین رئیس دیوان عالی کشور پس از انقلاب اسلامی ، نایب رئیس مجلس خبرگان قانون اساسی بود. در انفجار دو بمب قوی ، در دفتر حزب جمهوری اسلامی  همراه هفتاد و پنج نفر دیگر کشته شد.
7 تیر سال ۱۳۶۶ - بمباران شیمیایی سردشت توسط نیروی هوائی عراق با بمب شیمیائی . در این حمله شیمیائی ۱۱۰ نفر از ساکنان غیرنظامی شهر کشته و ۸۰۰۰ تن دیگر نیز در معرض گازهای سمی قرار گرفتند و مسموم شدند.
7 تیر سال ۱۳۲۲ – سهراب شهید ثالث در تهران به دنیا آمد. وی کارگردان ، فیلمنامه نویس و مترجم و تدوین گر سینما بود.
7 تیر – روز قوه قضائیه
7 تیر –  ناصر هوشمند وزیری مجسمه ساز ایرانی زاده شهر همدان، در روز جمعه 7 تیرماه 1398 به علت سکتۀ قلبی ( در سن 73 سالگی)در تهران درگذشت.از او بیش از 300 مجسمه به یادگار مانده است. تعداد 50 مجسمه در پارک جمشیدیه تهران است.

*

8 تیر - روز مبارزه با سلاح های شیمیایی و میکروبی
8 تیر- محمد کچوئی ( تولد۱۳۲۹ در حاجی آباد قم – درگذشت ۸ تیر ۱۳۶۰ در تخهران) عضو حزب موتلفه اسلامی و اولین رئیس زندان اوین بعد از انقلاب اسلامی بود که در تاریخ ۸ تیر ۱۳۶۰توسط سازمان مجاهدین خلق کشته شد. به دلیل نقش او در تواب سازی زندانیان سیاسی، به او لقب پدر توابیون دادند.  
8 تیر – نبرد سمیرم در تاریخ هشتم تیر ماه از سال ۱۳۲۲ خورشیدی،در ارتفاعات سمیرم بین عشایر قشقایی و بویراحمد از یک طرف و نیروهای شاهنشاهی رضا شاه از طرف دیگر درگرفت و نیورهای شاهنشاهی شکست خوردند.
*
9 تیر – امیرهمایون خرم ( متولد ۹ تیر ۱۳۰۹ در بوشهر – درگذشت ۲۸ دی ۱۳۹۱ در تهران ) نوازندۀ ویولون ، آهنگساز و موسیقی دان برجستۀ ایران و یکی از اعضای شورای عالی خانۀ موسیقی ایران بود.
*
10
تیر - روز صنعت و معدن
*

11 تیر -  کیخسرو شاهرخ ملقب به ارباب کیخسرو ( تولد 7 تیرماه 1254 در کرمان – درگذشت 11 تیرماه 1319 در تهران ) او خیر مدرسه ساز و همچنین کتابخانه مجلس و آرامگاه فردو.سی را ساخت
11 تیر - عطاءالله بهمنش یکی از قدیمی‌ترین چهره‌های خبری ورزش ایران و گزارشگر ورزشی ، متولد ۲۴ فروردین ۱۳۰۲ در کرمانشاه ، شامگاه یکشنبه (۱۱ تیرماه / ۲ ژوئیه) در ۹۴ سالگی در تهران درگذشت.
*

12 تیر - پرواز مسافربری شماره ۶۵۵ شرکت هواپیمایی ایران‌ایر با شناسه «IR655»  که از تهران عازم دوبی بود توسط نیروهای دریایی امریکا با شلیک موشک هایت بر فراز خلییج فارس منهدم شد و تمامی 290 سرنشین آن جان باختند. ( 12 تیر 1367 ) 
12 تیر – میرزاده عشقی به قتل رسید. نام اصلیش «سید محمدرضا کردستانی» و فرزند «حاج سید ابوالقاسم کردستانی» بود و در تاریخ دوازدهم جمادی‌الآخر سال ۱۳۱۲ هجری قمری مطابق ۲۰ آذرماه ۱۲۷۳ خورشیدی و سال ۱۸۹۴ میلادی در همدان زاده شد. عشقی، زبانی آتشین و نیش‌دار داشت. او در تاریخ ۱۲تیر 1303 به دستور رئیس اداره تأمینات نظمیه (شهربانی) وقت، ترور شد.
12 تیر- سلطان مسعودمیرزا ( تولد ۱۵دی ماه ۱۲۲۸ در شهر تبریز – درگذشت ۱۲تیر۱۲۹۷در اصفهان ) لقب وی ظل السلطان بود. او شاهزاده قاجار و بزرگترین پسر به بلوغ رسیده ناصرالدین شاه بود. به سبب این که از مادری قاجار زاده نشدهف از سلطنت محروم شد. او علاوه برزبانهای فارسی و عربی، فرانسه نیز می دانست . کتابخانه بزرگی داشت و کتاب های نفیس خطی را جمع می کرد. تاریخ مسعودی را او نوشته است.
12
تیر- عبدالحسین امینی نجفی مشهور به علامه امینی ( تولد سال ۱۳۲۰ هجری قمری در سراب آذربایجان شرقی – درگذشت۱۲ تیر ۱۳۴۹ هجری شمسی مصادف با  سال ۱۳۲۰ هجری قمری در تهران) او در نجف به خاک سپرده شده است. او از علمای معروف شیعه و نویسنده کتاب دائره المعارف الغدیر است.
*

13 تیر - تیر روز،جشن تیرگان
13 تیر ۱۳۵۰- محمد معین استاد زبان فارسی و پدید آوردنده فرهنگ لغات معین درگذشت.
13
تیر - فرشید مثقالی ( متولد ۱۳ تیر ۱۳۲۲ در اصفهان ) تصویر گر کتابهای کودک و نوجوان و برنده جایزه هانس کریستین اندرسن. از آثار مهم او نقاشی « خروس زری پیرهن پری » و ماهی سیاه کوچولو.
13 تیر - میرزا حسن تبریزی معروف به حسن رشدیه ( تولد ۱۳ تیر ۱۲۳۰ در تبریز- درگذشت ۱۸ آذر ۱۳۲۳ در شهر قم ) از پیشگامان نهضا فرهنگی ایران ، نخستین موسس مدارس جدید در تبریز و دومین مدرسه در تهران بعد از دارالفنون بود. او پدر فرهنگ جدید ایران است.
*

14 تیر - روز قلم
14 تیر – صادق چوبک – در ۱۴تیر۱۲۹۵ در بوشهر به دنیا آمد. او و صادق هدایت و بزرگ علوی پدر داستان نویسی نوین ایران نام گرفته اند. صادق چوبک در۱۳ تیر ۱۳۷۷، در برکلی آمریکا درگذشت و بنا به وصیتش یادداشت‌های منتشر نشده اش را سوزاندند. همچنین بنا به در خواست خودش جسدش را نیز سوزانیدند.
*

15 تیر - جشن خام خواری
15 تیرماه – پرویز جلایر ( تولد 16 مهر 1318 در تهران ) وزنه بردار. او در المپیک مکزیکو سیتی موفق به کسب مدال نقره المپیک شد. همچنین او رکورد جهانی را در دوضرب 169 کیلو از خود به جای گذاشت. او در 15 تیر 1398 در تهران درگذشت.
*
16 تیر – سید محمد حسینی شاهرودی ( تولد در سال 1304 در نجف ) مرجع تقلید شیعیان . در تاریخ 16 تیرماه سال 1398 در تهران درگذشت.
*

17 تیر
- پیمان سعدآباد، نام پیمانی است که در تاریخ 17 تیر 1316 ، در کاخ سعدآباد تهران بین 4 کشور ، : ایران – رضا شاه پهلوی ) – ( عراق – ملک غازی اول ) – ( افغانستان – محمد ظاهرشاه ) – ( ترکیه – مصطفی کمال آتاتورک ) به امضا رسید. امضا کنندگان متعهد شدند که از هر گونه تجاوز نسبت به یکدیدگر خودداری کنند. در امور داخلی کشوردیگری دخالت نککند. مرزهای مشترک را محترم شمارند. از تشکیل جمعیت ها و دسته بندی ها برای اخلال در صلح کشورهای همسایه و هم پیمان ،جلوگیری کنند.
17 تیر – درگذشت احمد نجفی زنجانی معصومی در سال ۱۳۶۱ شمسی ، او در تمام خطوط نسخ ، ثلث ، رقاع ، کوفی ، نستعلیق ، شکسته ، طغرا ، دست داشت.
17 تیر - محمدعلی ناصح  1365 درگذشت – ادیب و شاعر معاصر .از وحی شرح حال خاقانی شرح بوستان سعدی و نیز دیوان اشعار به جای مانده است.
*
18 تیر - کریم امامی ( تولد ۵ خرداد ۱۳۰۹ در کلکته هندوستان – درگذشت ۱۸ تیر ۱۳۸۴ در تهران ) مترجم ، ویراستار ، منتقد ادبی ، نویسنده ، روزنامه نگار وی از انگلیسی‌دانان و مترجمان برجستهٔ کشور به شمار می‌رفت.
18 تیر –  کودتای نقاب ( کودتای نوژه ) حرکت نظامی بود که پس از به قدرت رسیدن جمهوری اسلامی ، توسط تعدادی از افسران نیروی شاهنشاهی و نیروی هوائی شاهنشاهی برای بازگرداندن شاپور بختیاری و نابودی نظام جمهوری اسلامی طرح ریزی شده بود . برنامه در ۱۸ تیر ماه ۱۳۵۹ (۹ ژوئیه ۱۹۸۰) با دستگیری و کشته‌شدن تعدادی از عوامل آن فاش و شکست خورد. 
18 الی 23 تیر- حمله به کوی دانشگاه تهران در سال ۱۳۷۸ به مجموعه ناآرامی‌ها و درگیری‌ها بین روزهای جمعه هجدهم تا چهارشنبه بیست وسوم تیرماه ۱۳۷۸ میان دانشجویان، نیروهای انتظامی و افراد موسوم بهلباس شخصی ها گفته می شود. به خاطر اعتراض دانشجویان عده ای از دانشجویان کشته و ناپدید شدند.
18 تیر- محمد محمدی دعوی‌سرایی معروف به محمدی گیلانی ( تولد ۹ شهریور ۱۳۰۷ در دعوی سرا روستائی در استان گیلان – درگذشت ۹ شهریور ۱۳۰۷در تهران ) روحانی شیعه که پس از انقلاب اسلامی مسئول تشکیل دادگاههای انقلاب اسلامی شد. حاکم شرع ، عضو فقها و دبیر شورای نگهبان و نماینده خمینی در دانشگاهها و رئیس شورای مرکزی نمایندگان ولی فقیه در دانشگاهها بود.
*

19
تیر - مهدیه الهی قمشه‌ای – (  زادهٔ ۱۳۱۶ خورشیدی - درگذشت ۱۹ تیر ۱۳۹۵) شاعر، مولوی‌شناس و پژوهشگر ادبیات عرفانی بود. وی به تحقیق در مثنوی مولوی و تحلیل و تفسیر ادبیات عرفانی و تطبیق آنها با موضوعات قرآنی می‌پرداخت و ابیات بسیار زیادی از مثنوی را از حفظ بود، و خود هم طبع شعری و ذوق ادبی داشته و «آتش» تخلص می‌کرد.
19 تیر ۱۳۲۰ – زاد روز ناصر تقوایی  نویسنده و‌کارگردان برجستهٔ ایرانی ، کارگردان سریال ماندگار دایی جان ناپلئون
19
تیر ۱۳۰۵- روزنامه اطلاعات ، قدیمی ترین روزنامه، توسط عباس مسعودی درست شد. پس از انقلاب اسلامی به بنیاد مستضعفان سپرده شد.  
*

20
تیر – زهرا کاظمی ( تولد سال ۱۹۴۸میلادی در شیراز- درگذشت  ۲۰  تیر ۱۳۸۲ در زندان اوین تهران ) خبرنگار کانادائی ایرانی که به قصد تهیه گزارش به ایران آمده بود. دستگیر و قبل از محاکمه ، در زندان اوین به قتل رسید.
*
21
تیر – عباس امیر انتظام ( تولد ۲۷ مرداد ۱۳۱۱ خورشیدی در تهران – درگذشت ۲۱ تیر ۱۳۹۷ ) سیاستمدار نخستین و قدیمی ترین زندانی سیاسی پس از انقلاب اسلامی بود. اتهام او جاسوسی برای امریکا بود.
21 تیر – حادثه مسجد گوهرشاد در زمان سلطنت رضاشاه پهلوی و نخست وزیری محمدعلی فروغی. این قیام بر علیه اجباری شدن کلاه شاپو و کشف حجاب بود.سال 1314 شمسی
21 تیر – جشن نور گوهون یا نورگون به معنی گون‌های شعله‌ور، جشنی است که در روستای کوهستانی نوای آمل هر سال در ۲۱ تیرماه برگزار می‌شود. مردم معتقدند فریدون بعد از شکست ضحاک ماردوش روانه قله دماوند شد و قرار گذاشت بعد از به بند کشیدن او، آتش روشن کند. اوایل شب، نور آتش از دماوند درخشید و مردم نیز در پاسخ، گون‌ها را بر طنابی بسته و پس از آتش زدن، بالای سر به گردش در آوردند تا پاسخ دلگرم‌کننده به یاران فریدون بدهند.
*

22
تیر – عبدالرحمان وثوقی معروف به قاسملو ( تولد ۱ دی ۱۳۰۹ در ارومیه – در ۲۲ تیر ۱۳۶۸ در وین اتریش کشته شد) او فعال سیاسی چپ و دبیر کل حزب دموکرات ایران و نماینده استان آذربایجان غربی در مجلس خبرگان قانون اساسی بود.
22
تیر – سید مصطفی عدل معروف به منصور السلطنه ( تولد سال ۱۲۶۱ در محله انگج تبریز – درگذشت ۲۲ تیر سال ۱۳۲۹ در تهران ) او حقوق دان و سیاستمدارایرانی و از اولین اساتید حقوق ایران بود و در تدوین دادگستری نوین ایران و تدوین قانون تجارت و قانون مجازات عمومی در دوره پهلوی اول نقش به سزائی داشت.او دو بار وزیر فرهنگ و دو بار وزیر دادگستری شد.
22
تیر – علی صفائی حائری ( تولد سال 1330در شهر قم – درگذشت بیست و دوم تیر ماه 1378 )معروف به عین صاد. نویسنده، عارف ، شاعر ، فقیه و دانشمند شیعه بود. او در اثر تصادف درگذشت. از کتابهای خوب او می توان نامه های بلوغ را نام برد.
*

23 تیر - مهدی حمیدی شیرازی (زاده ۱۲۹۳ در شهر شیراز - درگذشته ۲۳ تیر ۱۳۶۵  شیراز)  ادیب، شاعر، مترجم و منتقد ایرانی است.
*

24
تیر ۱۳۹۶ – مریم میرزاخانی نابغه ایرانی بر اثر بیماری سرطان پستان درگذشت. او ریاضی دان ایرانی – امریکائی و استاد دانشگاه استنفورد ، یکی از معتبرترین دانشگاهها در ایالت کالیفرنیا ، بود. او نخستین زن و نخستین زن ایرانی برنده جایزه مدال فیلدز ( در سال ۲۰۱۴ ) بود. ( تولد ۱۳ اردیبهشت ) درگذشت به تاریخ میلادی 15 ژوئیه « یولی » سال 2017
24
تیر ۱۳۳۳ – صدرالدین عینی از بزرگترین نویسندگان و ادیبان فارسی تاجیکی کشور تاجیکستان در شهر دوشنبه تاجیکستان درگذشت. او نخستین رئیس آکادمی علوم تاجیکستان بود. صدرالدین عینی در تاریخ ۲۶ فروردین۱۲۵۷در بخارا ی ازبکستان به دنیا آمد.
24
تیر - اردلان سرفراز (زاده ۲۴ تیر ۱۳۲۹ در شهر داراب) شاعر و ترانه سرای موج نوین و آهنگساز ایرانی است. عشق و غربت، و زندگی ایرانیان مهاجر بن مایه اصلی سروده‌های وی به شمارمی رود.
*
25
تیر - روز بهزیستی و تامین اجتماعی
25 تیر - روز جهانی مار( 16 ژوئیه – یولی ) شانزدهم جولای «روز جهانی مار» نام گرفته است. در این روز، تصویر هزاران مار در سر تا سر جهان به اشتراک گذاشته می شود و زیبایی این جانور خارق العاده همه را به وجد می آورد. هم اکنون حدود 3000 گونه مار در دنیا شناسایی شده است؛ از مارهای مناطق سردسیر شمال کانادا گرفته تا جنگل های انبوه و مرطوب و حتی دریاها و اقیانوس های زمین با اندازه ها و رنگ های مختلف و متفاوت
25 تیر – ناصرالدین شاه ( تولد ۲۵ تیر ۱۲۱۰ – درگذشت ۱۲ اردیبهشت ۱۲۷۵) ملقب به قبلۀ عالم ، سلطان صاحبقران، شاه شهید. او چهارمین پادشاه سلسلۀ قاجار بود. بعد از محمدشاه قاجار بر تخت سلطنت نشست. او نخستین پادشاهای بود که خاطراتش را نوشت. اولین پادشاه ایرانی بود که در رأس هیئت حاکمه برای بازدید از تمدن و تکنولوژی غرب عازم اروپای مدرن شد.در پنجاهمین سال تاجگذاری اش توسط میرا رضای کرمانی کشته شد.
*

 27  تیر ۱۳۶۷ - اعلام پذیرش قطعنامه 598 شورای امنیت از سوی ایران، برای پایان دادن به جنگ هشت ساله بین ایران و عراق   
*
28
تیر- حبیب الله کاسه ساز کارگردان و بازیگر و تهیه کننده ایرانی در سن 55 سالگی درگذشت. (۲۸ تیر ۱۳۹۶ )
28
تیر – زاد روز سیمین بهبهانی شاعر و غزلسرای ایرانی. (۲۸ تیر ۱۳۰۶ )
28
تیر - پیروان آئین "مندایی" روز چهارشنبه (۱۹ ژوئيه/ ۲۸ تیر) در اهواز آغاز سال ۴۴۵هزار و ۳۸۷ را جشن گرفتند. صابئین مندایی یک از قدیمی‌ترین آیین‌های الهی است.
28 تیر – ۱۳۳۴ احمد قوام ملقب به قوام‌السلطنه، درگذشت. او سیاستمدار ایرانیِ پایان دوره قاجار و دوره پهلوی  بود که  دو بار در پایان دوره قاجار و سه بار در دوره حکومت محمد رضا شاه پهلوی نخست وزر شد.
28 تیر- خسرو شکیبائی ( تولد ۷ فروردین ۱۳۲۳ در کرمان – درگذشت ۲۸ تیر در تهران ) هنرپیشه و صداپیشه ایران بود.
28
تیر – سید رضا بهاالدینی ( تولد ۹ فروردین ۱۲۸۶ در قم – درگذشت ۲۸ تیر۱۳۷۶ در قم ) فقیه و عالم اهل شیعه ایرانی بود.
۲۸
تیر – رامین جوادی ( متولد 19 ژوئیه در دویسبورگ آلمان ) آهنگساز آلمانی ایرانی تبار موسیقی‌های فیلم و تلویزیون است. پدر او یک مهاجر ایرانی و مادرش آلمانی است.  در سال 2008 جایزه گرمی بهترین موسیقی متن برای فیلم مرد آهنین را دریافت کرد. موسیقی متن سریال بازی تاج و تخت را نیز ساخته است.
*
29
تیر - جلال‌الدین همایی ( زادهٔ ۱۳ دی ۱۲۷۸ در اصفهان – درگذشتهٔ ۲۹ تیر ۱۳۵۹ در تهران) نویسنده، ادیب، شاعر، ریاضی‌دان و تاریخ‌نگار معاصر است. همایی  قرآن  را از بر بود و تخلص اش در شعر «سنا» بود.
*

30 تیر –  در تاریخ (۳۰ تیر۱۳۳۱ خورشیدی ) مردم در اعتراضاتی موجب شدند که دولت قوام السلطنه سقوط کند و دکتر محمد مصدق جای او را بگیرد.
*
31
تیر - ثبت جهانی گلیم روز شنبه (۲۲ ژوئيه / ۳۱ تیر1396) سیرجان میزبان کارشناسان شورای جهانی صنایع دستی شد تا گامی دیگر برای ثبت جهانی گلیم "شیرکی‌پیچ" و معرفی روستای دارستان به عنوان دهکده جهانی گلیم برداشته شود. "غادا هیجاوی" رئیس منطقه آسیا و اقیانوسیه شورای جهانی صنایع دستی و "کوین مورای" رئیس منطقه‌ای شورای جهانی صنایع دستی دو عضو این شورا بودند.

 

 

فرهاد فخرالدینی

فرهاد فخرالدینی متولد 21 اسفند 1316  آهنگساز، موسیقی دان و رهبر ارکسترایرانی، متولد گده بی آذربایجان شوروی است. او خالق موسیقی های ماندگار ه...